Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi)

Đề cập về sự cần thiết ban hành Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi), Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh nhấn mạnh, việc xây dựng Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi) thay thế Luật Tiếp cận thông tin năm 2016 nhằm tiếp tục thể chế hóa các đường lối, chủ trương của Đảng và chính sách của Nhà nước về bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của công dân, xây dựng cơ chế, chính sách để thực hiện hiệu quả phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”, nâng cao tính công khai, minh bạch trong tổ chức và hoạt động của các cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong hoạt động cung cấp thông tin (tại các văn bản quan trọng như Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII và XIV; Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 09/11/2022 của Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới; Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới; Hiến pháp năm 2013; Nghị quyết số 203/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp…). Đồng thời, việc ban hành Luật nhằm giải quyết các vướng mắc, bất cập trong thực tiễn tổ chức thi hành Luật Tiếp cận thông tin năm 2016 và phù hợp với mô hình tổ chức và hoạt động của các cơ quan sau khi sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước, tổ chức chính quyền địa phương 02 cấp.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành Phiên họp

Về Phạm vi điều chỉnh của dự án luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi), Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh cho biết, Luật quy định về việc thực hiện quyền tiếp cận thông tin của công dân, nguyên tắc, trình tự, thủ tục thực hiện quyền tiếp cận thông tin, trách nhiệm, nghĩa vụ của cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập có nhiệm vụ cung ứng dịch vụ sự nghiệp công cơ bản, thiết yếu. Dự thảo Luật được kết cấu gồm 04 chương, 31 điều (giảm 01 chương, 06 điều so với Luật Tiếp cận thông tin năm 2016).

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh trình bày nội dung cơ bản của dự án Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi)

Tiếp tục rà soát, bổ sung các thông tin bắt buộc phải công khai trên nền tảng số

Thay mặt cơ quan thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng khẳng định, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cơ bản tán thành với các nội dung sửa đổi, bổ sung Luật Tiếp cận thông tin với các lập luận nêu trong Báo cáo thẩm tra đầy đủ, gồm:

Thứ nhất: Sửa đổi, bổ sung Điều 1 theo hướng mở rộng chủ thể có trách nhiệm cung cấp thông tin đối với đơn vị sự nghiệp công lập có nhiệm vụ cung ứng dịch vụ sự nghiệp công cơ bản, thiết yếu.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và các Phó Chủ tịch Quốc hội tại Phiên họp

Thứ hai: Bổ sung vào Điều 7 một số quy định đặc thù nhằm tăng cường bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của những người yếu thế (như người mất năng lực hành vi dân sự; người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự; người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi; người dưới 18 tuổi…).

Thứ ba: Sửa đổi, bổ sung Điều 10 theo hướng không quy định cụ thể đơn vị đầu mối thực hiện cung cấp thông tin của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, cấp xã, mà quy định Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, cấp xã xác định đơn vị đầu mối cung cấp thông tin cho công dân.

Thứ tư: Sửa đổi, bổ sung các điều 15, 16 và 19 về các thông tin công dân không được tiếp cận, thông tin công dân được tiếp cận có điều kiện, việc công khai thông tin trên nền tảng số.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày Báo cáo thẩm tra sơ bộ dự án Luật

Bên cạnh một số nội dung cơ bản thống nhất nêu trên, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, Báo cáo thẩm tra đầy đủ nêu một số nội dung của dự thảo Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi) cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện, cụ thể:

Một là: Nghiên cứu bổ sung thêm một số đối tượng khác (như người cao tuổi, người khuyết tật) cũng được áp dụng các quy định đặc thù nêu tại Điều 7 của dự thảo Luật nhằm bảo đảm tốt hơn quyền tiếp cận thông tin của công dân.

Hai là: Tiếp tục rà soát, bổ sung các thông tin bắt buộc phải công khai trên nền tảng số, các thông tin công dân không được tiếp cận và các thông tin công dân được tiếp cận có điều kiện bảo đảm thống nhất với các luật mới được ban hành và bảo đảm tốt hơn quyền tiếp cận thông tin của công dân, phù hợp với yêu cầu, chủ trương của Đảng về tăng cường kiểm soát quyền lực, đẩy mạnh công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình trong hoạt động của các cơ quan, tổ chức, đơn vị, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực.

Các đại biểu tham gia Phiên họp

Ba là: Quy định chặt chẽ đối với các thông tin được cung cấp theo yêu cầu tại Điều 23 của dự thảo Luật theo hướng người yêu cầu cung cấp thông tin phải cam kết rõ việc yêu cầu cung cấp thông tin và sử dụng thông tin được cung cấp vào mục đích hợp pháp.

Bốn là: Rà soát, chỉnh lý, hoàn thiện các quy định về điều khoản chuyển tiếp tại Điều 30 của dự thảo Luật theo hướng mở rộng thêm chủ thể ở cấp huyện đã tạo ra thông tin trước ngày 01/7/2025 để bảo đảm tính bao quát, đồng bộ chứ không chỉ chính quyền địa phương cấp huyện như trong dự thảo Luật (ví dụ như Tòa án nhân dân cấp huyện, Viện kiểm sát nhân dân cấp huyện…).