Dân số nước ta bước vào giai đoạn chuyển đổi nhân khẩu học chưa từng có trong lịch sử. Đó là giai đoạn chuyển từ mức sinh cao sang mức sinh thấp; từ mô hình hình sinh sớm sang mô hình sinh muộn; từ mức chết cao sang mức chết thấp, nhất là mức chết trẻ em; từ cơ cấu dân số trẻ sang giai đoạn già hóa dân số và chuyển sang dân số già sinh; từ cơ cấu dân số phụ thuộc sang cơ cấu dân số vàng.

Theo khảo sát của Hội đồng Anh, hiện Việt Nam có 211 doanh nghiệp xã hội hoạt động, chưa kể có khoảng 165.000 các tổ chức khác có một số đặc tính hoạt động như doanh nghiệp xã hội. Viện Quản lý kinh tế trung ương (CIEM) đang nghiên cứu đề xuất bổ sung vào Luật Doanh nghiệp sửa đổi một số nội dung thừa nhận vai trò pháp lý của mô hình doanh nghiệp xã hội (social enterprises) để họ được hưởng các chính sách ưu đãi tương tự như các đối tượng doanh nghiệp khác.

Câu hỏi này tuy nhỏ nhưng mà rất lớn, không những thế mà nó còn là gốc của vấn đề sửa đổi Hiến pháp mà chúng ta đang đặt ra. Đó là việc chúng ta phải phân biệt được sự khác nhau giữa quyền lập hiến và quyền lập pháp.

Ngày 19-12, tại Hà Nội, Viện NCLP và Khoa Luật của Trường Đại học Tổng hợp Chicago (Mỹ) đã tổ chức hội thảo Kinh nghiệm lập hiến của Việt Nam và Hoa Kỳ. Mô hình tổ chức bộ máy nhà nước Trung ương; tổ chức và hoạt động chính quyền địa phương, mối quan hệ giữa bộ máy nhà nước ở Trung ương và địa phương; mô hình tài phán Hiến pháp là 3 vấn đề chính được tập trung thảo luận tại Hội thảo.

Đó là ý kiến của GS.TS Trần Ngọc Đường (Văn phòng Quốc hội) tại Hội thảo “Kinh nghiệm lập hiến của Việt Nam và Hoa Kỳ” được tổ chức tại Hà Nội ngày 19/12/2012.Theo GS Trần Ngọc Đường, thì: “Cần xây dựng cơ chế kiểm soát quyền lực nhà nước từ bên ngoài như phát huy vai trò của các phương tiện thông tin đại chúng”.

Ngày 17/12, Bộ Giao thông vận tải cùng Ban soạn thảo dự thảo đã tổ chức hội nghị lấy ý kiến góp ý cho dự thảo Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giao thông đường thủy nội địa (ĐTNĐ) Việt Nam sẽ được trình Quốc hội tới đây.

Mới đây, tại TP.HCM, TANDTC đã tổ chức Hội thảo góp ý cho dự án Luật Tổ chức TAND (sửa đổi). Đến dự hội thảo có các Phó Chánh án TANDTC: Trần Văn Độ, Trần Văn Tú, Nguyễn Sơn; lãnh đạo các Tòa chuyên trách TANDTC và lãnh đạo TAND các tỉnh phía Nam. Tại hội thảo, các đại biểu đã đóng góp nhiều ý kiến tâm huyết, đảm bảo nguyên tắc: Trong hệ thống tư pháp, Tòa án giữ vị trí trung tâm, xét xử là hoạt động trọng tâm, nâng cao tính độc lập trong xét xử, các phán quyết của Tòa án phải được thi hành.

Hành vi làm thất thoát, lãng phí còn gây hậu quả nặng nề hơn tham nhũng nhưng lại không bị xử lý, truy cứu trách nhiệm như hành vi tham nhũng. Đó là nhận định chung của nhiều chuyên gia, nhà khoa học tại hội thảo sửa đổi Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí do Ủy ban Tài chính - Ngân sách (TCNS) của QH tổ chức tại TP.HCM ngày 18-12.

Trong dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng, Bộ Tài chính đề xuất bổ sung một số đối tượng vào diện không chịu thuế. Cụ thể, Luật Thuế giá trị gia tăng quy định “Bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm người học, bảo hiểm vật nuôi, bảo hiểm cây trồng và tái bảo hiểm” thuộc đối tượng không chịu thuế giá trị gia tăng.

Chứng cứ là một vấn đề khá quan trọng, có tính chất mấu chốt trong việc xét xử vụ án hình sự. Bởi vậy, một trong những nội dung quan trọng trong sửa đổi Bộ luật tố tụng hình sự hiện hành (BLTTHS 2003) là phải đổi mới chế định chứng cứ trong tố tụng hình sự nhằm tăng dân chủ, giảm oan sai, đáp ứng yêu cầu cải cách và hội nhập.

Trước thực trạng oan sai xảy ra chủ yếu trong quá trình chứng minh vụ án, nhiều chuyên gia pháp lý băn khoăn việc nên chăng xây dựng Luật về chứng cứ và chứng minh trong tố tụng hình sự để khắc phục những bất cập trên nhằm tăng dân chủ, giảm oan sai.

Ngày 17/12, Ủy ban dự thảo sửa đổi Hiến pháp đã họp toàn thể phiên thứ 5 dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng, Chủ tịch Ủy ban dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992. Cùng dự có các Ủy viên Bộ Chính trị: Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc; Phó Chủ tịch Quốc hội Tòng Thị Phóng; Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Đinh Thế Huynh và các thành viên Ủy ban.

Nhu cầu mang thai hộ là có thực và đang trở nên rất phổ biến nhưng do pháp luật chưa cho phép nên nhiều người đã chấp nhận thực hiện dịch vụ “chui” để có một đứa con. Điều này có thể dẫn đến những tranh chấp pháp lý xảy ra. Nhiều ý kiến đã đề xuất đưa hành vi mang thai hộ vào trong Luật Hôn nhân gia đình.

Bên lề hội thảo “Góp ý báo cáo nghiên cứu, đề xuất một số nội dung sửa đổi, bổ sung Hiến pháp năm 1992” do bộ Tư pháp tổ chức tại Hải Phòng trong hai ngày 10 và 11.12, trao đổi với phóng viên Báo Sài Gòn Tiếp Thị, thứ trưởng bộ Tư pháp Hoàng Thế Liên thừa nhận: dự thảo mới nhất về sửa đổi Hiến pháp 1992 vẫn chưa làm rõ được cơ chế để “quyền lực được kiểm soát bằng quyền lực”.

Ngày 13/12, UBTVQH đã cho ý kiến vào Dự án Luật Hòa giải ở cơ sở. Đa số các ý kiến trong Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất cao với đề nghị của Ủy ban về các vấn đề xã hội. Tuy nhiên, cũng còn nhiều ý kiến cho rằng nên mở rộng phạm vi hòa giải và thu hẹp các phương án về bầu, lựa chọn hòa giải viên.