Tìm hướng nâng cao chất lượng dạy nghề
- 07/05/2014
Tình trạng “thừa thầy, thiếu thợ” đang xảy ra phổ biến ở thị trường lao động Việt Nam hiện nay, vì vậy, cần nâng cao chất lượng dạy nghề cũng như hệ thống dạy nghề để đáp ứng nhu cầu nhân lực của nền kinh tế-xã hội.
Đó là đa số các ý kiến của đại biểu dự Hội nghị đóng góp ý kiến về Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Dạy nghề do Đoàn đại biểu Quốc hội TPHCM tổ chức ngày 7/5 tại TPHCM.
Ông Huỳnh Thành Lập, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội Thành phố cho biết, Luật Dạy nghề được ban hành từ 2006 đã tạo cơ sở pháp lý cho sự phát triển của hoạt động dạy nghề và đáp ứng được nhu cầu dạy nghề cho thị trường lao động và xã hội.
Tuy nhiên, hiện nay, việc dạy nghề ở nước ta bộc lộ những hạn chế và bất cập so với nhu cầu nhân lực của thị trường lao động trong nước và trong quá trình tham gia thị trường lao động quốc tế.
Điều rõ nhất là cơ cấu đào tạo nghề chưa liên kết chặt chẽ với nhu cầu nhân lực của từng ngành nghề, từng địa phương, từng giai đoạn; nguồn lực đầu tư chưa đáp ứng yêu cầu phát triển của hoạt động dạy nghề; trình độ dạy nghề chưa theo kịp chuẩn khu vực và quốc tế; chưa có sự thống nhất về hệ thống dạy nghề…
Theo ông Nguyễn Thành Hiệp, nguyên Trưởng phòng Dạy nghề Sở LĐTBXH TPHCM cần nâng cấp quy mô dạy nghề theo 3 hình thức đào tạo, gồm sơ cấp, trung cấp-cao đẳng và đại học. Trong đó, sơ cấp đào tạo chuyên sâu những nghề cơ bản và giúp người học có kiến thức để thực hiện các công việc đơn giản; trung cấp-cao đẳng đào tạo để trang bị kiến thức và kỹ năng để thực hiện những công việc có tính phức tạp, có tính sáng tạo và biết ứng dụng kỹ thuật công nghệ; đại học sẽ tập trung vào những nghề đặc thù nhằm giúp người học sau khi học xong ngoài khả năng thành thạo trong công việc còn có khả năng giám sát, hướng dẫn những người khác trong nhóm giải quyết những tình huống khác nhau.
Bên cạnh đó, Dự thảo Luật cần bổ sung một số phương thức tổ chức thực hiện chương trình dạy nghề mới là sẽ thực hiện dạy nghề theo tích lũy mô đun, môn học bên cạnh hình thức tổ chức truyền thống.
Đây chính là phương thức tổ chức thực hiện dạy nghề tiên tiến được áp dụng phổ biến trên thế giới nên cần bổ sung và triển khai mạnh trong hệ thống dạy nghề của nước ta để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của lao động nghề.
Ông Nguyễn Hồng Hà, Phó Trưởng Ban Văn hóa-Xã hội HĐND TPHCM, cho biết để đạt được mục tiêu phân luồng học sinh THCS và đạt mục tiêu học sinh THCS học nghề đến năm 2020 đạt 30%, năm 2025 đạt 40%, năm 2030 đạt 60% thì Luật Dạy nghề cần chú trọng sửa đổi nâng cấp hệ thống dạy nghề để phù hợp với yêu cầu của thị trường lao động hiện nay.
Cụ thể, bên cạnh việc đổi mới chương trình dạy nghề, kiểm định chất lượng dạy nghề để đáp ứng được yêu cầu của thị trường lao động, thì việc xã hội hóa các hoạt động dạy nghề là một trong những nội dung cần tập trung đẩy mạnh.
Một điểm mới trong Dự thảo Luật sửa đổi cho phép doanh nghiệp được liên kết với các cơ sở dạy nghề để tổ chức dạy nghề ở các trình độ sơ cấp, trung cấp, cao đẳng và các chương trình dạy nghề thường xuyên. Vì thế, doanh nghiệp cũng có trách nhiệm tổ chức hoạt động dạy nghề cho người lao động trước khi vào làm việc và tham gia các hoạt động doanh nghiệp cùng với cơ sở dạy nghề.
Theo ông Hà, mô hình này không chỉ mở rộng quy mô và hình thức của doanh nghiệp mà còn nâng cao chất lượng dạy nghề cho học sinh, vì người học, ngoài chương trình học ở trường còn được trực tiếp thực hành ngay trong môi trường sản xuất, dịch vụ cụ thể của doanh nghiệp.
Ông Huỳnh Thành Lập, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội Thành phố cho biết, Luật Dạy nghề được ban hành từ 2006 đã tạo cơ sở pháp lý cho sự phát triển của hoạt động dạy nghề và đáp ứng được nhu cầu dạy nghề cho thị trường lao động và xã hội.
Tuy nhiên, hiện nay, việc dạy nghề ở nước ta bộc lộ những hạn chế và bất cập so với nhu cầu nhân lực của thị trường lao động trong nước và trong quá trình tham gia thị trường lao động quốc tế.
Điều rõ nhất là cơ cấu đào tạo nghề chưa liên kết chặt chẽ với nhu cầu nhân lực của từng ngành nghề, từng địa phương, từng giai đoạn; nguồn lực đầu tư chưa đáp ứng yêu cầu phát triển của hoạt động dạy nghề; trình độ dạy nghề chưa theo kịp chuẩn khu vực và quốc tế; chưa có sự thống nhất về hệ thống dạy nghề…
Theo ông Nguyễn Thành Hiệp, nguyên Trưởng phòng Dạy nghề Sở LĐTBXH TPHCM cần nâng cấp quy mô dạy nghề theo 3 hình thức đào tạo, gồm sơ cấp, trung cấp-cao đẳng và đại học. Trong đó, sơ cấp đào tạo chuyên sâu những nghề cơ bản và giúp người học có kiến thức để thực hiện các công việc đơn giản; trung cấp-cao đẳng đào tạo để trang bị kiến thức và kỹ năng để thực hiện những công việc có tính phức tạp, có tính sáng tạo và biết ứng dụng kỹ thuật công nghệ; đại học sẽ tập trung vào những nghề đặc thù nhằm giúp người học sau khi học xong ngoài khả năng thành thạo trong công việc còn có khả năng giám sát, hướng dẫn những người khác trong nhóm giải quyết những tình huống khác nhau.
Bên cạnh đó, Dự thảo Luật cần bổ sung một số phương thức tổ chức thực hiện chương trình dạy nghề mới là sẽ thực hiện dạy nghề theo tích lũy mô đun, môn học bên cạnh hình thức tổ chức truyền thống.
Đây chính là phương thức tổ chức thực hiện dạy nghề tiên tiến được áp dụng phổ biến trên thế giới nên cần bổ sung và triển khai mạnh trong hệ thống dạy nghề của nước ta để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của lao động nghề.
Ông Nguyễn Hồng Hà, Phó Trưởng Ban Văn hóa-Xã hội HĐND TPHCM, cho biết để đạt được mục tiêu phân luồng học sinh THCS và đạt mục tiêu học sinh THCS học nghề đến năm 2020 đạt 30%, năm 2025 đạt 40%, năm 2030 đạt 60% thì Luật Dạy nghề cần chú trọng sửa đổi nâng cấp hệ thống dạy nghề để phù hợp với yêu cầu của thị trường lao động hiện nay.
Cụ thể, bên cạnh việc đổi mới chương trình dạy nghề, kiểm định chất lượng dạy nghề để đáp ứng được yêu cầu của thị trường lao động, thì việc xã hội hóa các hoạt động dạy nghề là một trong những nội dung cần tập trung đẩy mạnh.
Một điểm mới trong Dự thảo Luật sửa đổi cho phép doanh nghiệp được liên kết với các cơ sở dạy nghề để tổ chức dạy nghề ở các trình độ sơ cấp, trung cấp, cao đẳng và các chương trình dạy nghề thường xuyên. Vì thế, doanh nghiệp cũng có trách nhiệm tổ chức hoạt động dạy nghề cho người lao động trước khi vào làm việc và tham gia các hoạt động doanh nghiệp cùng với cơ sở dạy nghề.
Theo ông Hà, mô hình này không chỉ mở rộng quy mô và hình thức của doanh nghiệp mà còn nâng cao chất lượng dạy nghề cho học sinh, vì người học, ngoài chương trình học ở trường còn được trực tiếp thực hành ngay trong môi trường sản xuất, dịch vụ cụ thể của doanh nghiệp.