Thi hành án hành chính: Cần có nghị định để thực thi

Hai vấn đề được các đại biểu quan tâm nhiều nhất tại hội thảo là khiếu nại thuộc thẩm quyền giải quyết của tòa án và thi hành án (THA) hành chính. Liên quan đến việc THA hành chính, vướng mắc hiện nay là chưa có cơ quan nào đứng ra THA. Vì thế một bản án hành chính có hiệu lực nếu liên quan đến bồi thường thì Cục THA dân sự chỉ có thể đôn đốc. Còn lại không cơ quan nào thi hành cũng chẳng làm gì được, khiến việc xét xử giảm tác dụng.

Do vậy, dự thảo lần này có quy định tòa án ra quyết định buộc thi hành bản án, quyết định (điều 313). Tuy nhiên, theo ông Đỗ Khắc Tuấn, Phó Chánh án TAND TP.HCM, việc này trên thực tế rất khó thực hiện. Ông đề xuất Chính phủ cần ban hành nghị định quy định việc thực hiện bản án, quyết định của tòa cũng như cưỡng chế những trường hợp không THA thì phù hợp hơn.

(Ông Huỳnh Văn Hạnh, Giám đốc Sở Tư pháp TP.HCM phát biểu)

Luật sư Trương Thị Hòa đồng tình với quan điểm TAND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương giải quyết theo thủ tục sơ thẩm khiếu kiện quyết định hành chính, hành vi hành chính của UBND cấp huyện, chủ tịch UBND cấp huyện (Điều 34). Lý do là cấp tòa này không phụ thuộc ranh giới địa phương, còn tòa cấp huyện cả nể, cục bộ không dám xử. Thực tế tòa phúc thẩm đã hủy rất nhiều bản án của tòa sơ thẩm cấp huyện về lĩnh vực này. 

Ông Huỳnh Văn Hạnh, Giám đốc Sở Tư pháp TPHCM nêu lên thực tế là tòa cấp quận trước khi xét xử một quyết định, hành vi hành chính của UBND hay chủ tịch UBND cấp quận thường hay trao đổi trước. Nếu thấy sai sót thì UBND sửa chữa, khắc phục ngay, không phải ra tòa mà thua, sẽ giảm uy tín cơ quan nhà nước; không nên đẩy những vụ này lên cho tòa án tỉnh thụ lý giải quyết sơ thẩm. Vấn đề cần làm là tăng tính độc lập của hoạt động xét xử, nâng cao năng lực chuyên môn, bản lĩnh của thẩm phán. Hầu hết lãnh đạo tòa án các tỉnh, thành không đồng tình với quan điểm này, cho rằng sẽ gây áp lực, quá tải cho tòa hành chính cấp trên.