Thảo luận thẩm tra dự án Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND tại TP. Hồ Chí Minh
- 19/09/2014
Phiên họp toàn thể lần thứ 17 Ủy ban Pháp luật, Quốc hội khóa 13 tiếp tục thảo luận thẩm tra dự án Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND tại TP.HCM vào chiều qua 17/9. Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND cần được sửa đổi một cách toàn diện để cụ thể hóa nội dung mới của Hiến pháp. Đồng thời, tiếp tục hoàn thiện thêm các quy định về trách nhiệm của các cơ quan trong việc tổ chức, chuẩn bị bầu cử, về các điều kiện thực hiện quyền bầu cử, quyền ứng cử, quy trình, thủ tục tổ chức bầu cử…nhằm đảm bảo thực hiện tốt hơn nữa các quyền dân chủ trực tiếp của người dân.
Việc xây dựng Luật chung về bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn cho công tác tuyên truyền, triển khai, áp dụng pháp luật về bầu cử, bảo đảm sự thống nhất, liên thông trong quy trình bầu cử.
Ủy ban Pháp luật cũng tán thành việc nên quy định về số lượng và tiêu chuẩn của đại biểu Quốc hội, HĐND trong Luật Tổ chức Quốc hội và Luật Tổ chức chính quyền địa phương sẽ được trình Quốc hội xem xét.
Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND chỉ quy định về các điều kiện đối với người ứng cử, việc xác định số lượng đại biểu được bầu cho từng nhiệm kỳ và số đại biểu được bầu ở mỗi đơn vị bầu cử để phù hợp với phạm vi điều chỉnh của Luật.
Đề cập đến quy trình hiệp thương, bà Trần Thị Dung - Ủy viên thường trực Ủy ban Pháp luật của Quốc hội cho rằng: “Do chúng ta không thể không chế về mặt thời gian, tôi đề nghị nên quy định làm sao cho có thời gian thoải mái, kéo dài đến lúc nào hoàn thành thì thôi”.
Có ý kiến đề nghị cần cụ thể hóa hơn nữa tiêu chuẩn, điều kiện đối với người ứng cử đại biểu Quốc hội, HĐND để nâng cao chất lượng của đại biểu được bầu.
Riêng đối với người tự ứng cử, một số ý kiến đề nghị Luật có thể bổ sung một số điều kiện mang tính ràng buộc trách nhiệm như việc thu thập chữ ký đồng tình của một số cử tri nơi ứng cử để hạn chế việc tùy tiện, thiếu nghiêm túc trong thực hiện quyền ứng cử, tránh tình trạng tự ứng cử tràn lan, gây phức tạp, lãng phí trong công tác bầu cử. Đề cập đến vấn đề này, ông Ngô Văn Minh - Ủy viên thường trực Ủy ban Pháp Luật của Quốc hội cho rằng nên kiểm soát hồ sơ, không để xảy ra trường hợp đáng tiếc; tăng cường công tác giám sát khâu này để đảm bảo quyền bầu cử trực tiếp của nhân dân: “Quy định trong Luật, thời hạn chót nộp hồ sơ là bao giờ để tránh sự tùy tiện. Còn để đảm bảo nguyên tắc bình đẳng bỏ phiếu kín, đối với khu vực viết hộ, chúng ta đặt ngay tại khu vực bỏ phiếu hai bàn viết hộ, tôi đề nghị cải cách việc này. Trừ những người khuyết tật, không thể viết được thì nhờ tổ bầu cử làm thay”.
(Ông Phan Trung Lý - Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội kết luận tại phiên họp, Ảnh Lệ Loan)
Kết luận tại phiên họp toàn thể lần thứ 17 Ủy ban Pháp luật Quốc hội khóa 13, ông Phan Trung Lý - Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật đánh giá các ý kiến có bám sát, cơ bản tán thành các quy định trong Dự thảo Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND. Ông cũng nhìn nhận dự thảo Luật chưa có đột phá về cải tiến cách thức bầu cử. Về số lượng người ứng cử, nhiều ý kiến đồng tình nên để trong Luật, tạo điều kiện cho cử tri dễ dàng theo dõi, lựa chọn theo quy định của Luật. Tuy nhiên, có ý kiến cũng cho rằng, dự thảo Luật lần này cần quy định rõ hơn những nội hàm mới của Hiến pháp liên quan đến chế định Hội đồng bầu cử quốc gia. Ông Trung Lý nêu: “Đối với hồ sơ ứng cử, danh sách cử tri, Ủy ban Pháp luật đề nghị rà soát lại những quy định nào không phù hợp, bảo vệ tôn trọng quyền công dân, nhất là quyền chính trị. Đặc biệt, những quy định về điều kiện những người không được ứng cử, danh sách cử tri, hay khiếu nại tố cáo”.
Ông Phan Trung Lý cũng nhấn mạnh thêm: Hội đồng bầu cử Quốc gia là cơ quan độc lập, thiết chế mới được Hiến định, với chức năng quy định tổ chức bầu cử đại biểu Quốc hội và chỉ đạo, hướng dẫn công tác bầu cử Đại biểu HĐND các cấp nên tầm phải khác. Cần rà soát lại tổ chức, chức năng cụ thể để thực hiện được yêu cầu của Hiến pháp; Hội đồng bầu cử quốc gia khác với Hội đồng bầu cử Trung ương thế nào, trách nhiệm ra sao, làm rõ mối quan hệ với các cơ quan phụ trách đại biểu dân cử và Hội đồng nhân dân.