Thành lập doanh nghiệp “quản” hơn 1 triệu tỷ đồng
- 11/11/2014
Sáng nay (11/11), đại biểu Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự thảo Luật Quản lý, sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh. Một trong những vấn đề được đại biểu Quốc hội quan tâm là việc quản lý tiền vốn trong doanh nghiệp nhà nước (DNNN).
CôngThương - Theo đại biểu Trần Du Lịch (đoàn TP. Hồ Chí Minh), DNNN có vai trò rất quan trọng trong việc thực hiện điều tiết lợi ích kinh tế – xã hội. Các lợi ích này phải gắn với chiến lược phát triển kinh tế – xã hội 5 năm và hằng năm; không tách rời việc sử dụng nguồn vốn này với chiến lược phát triển kinh tế do Quốc hội quyết định. Do đó, toàn bộ vốn chủ sở hữu của DNNN giao hết cho Chính phủ, Quốc hội đứng ngoài giám sát là không hợp lý. Đại biểu đặt câu hỏi: Tại sao không mở luật theo hướng trong tương lai, chúng ta có 3 -5 tập đoàn quy mô lớn của nhà nước. Các DN này phải báo cáo trực tiếp Quốc hội chứ không giao hết cho Chính phủ.
Đại biểu Nguyễn Văn Tiên (đoàn Tiền Giang) cho rằng, việc quản lý vốn nhà nước tại các DN khác nhau sẽ có những điều kiện khác nhau. Chẳng hạn đối với các đơn vị công ích cũng cần có sự phân loại rõ ràng “Không thể so Agribank với Vietinbank, ngân hàng khác được mà phải phân loại, anh tự chủ được 100% hay 70% hay 50% vốn”, đại biểu dẫn chứng.
Trên cơ sở tán thành với 8 nguyên tắc đầu tư, quản lý, sử dụng vốn nhà nước tại DN, tuy nhiên đại biểu Trương Văn Vở (đoàn Đồng Nai) còn băn khoăn và cho rằng nên quy định cơ quan đại diện chủ sở hữu và người đại diện chủ sở hữu phần vốn nhà nước tại DN phải chịu trách nhiệm về việc quản lý sử dụng vốn đầu tư của nhà nước.
Đáng chú ý, nhiều đại biểu đã đề nghị thành lập Tổng cục quản lý vốn nhà nước. Theo đại biểu Trần Hoàng Ngân (đoàn TP. Hồ Chí Minh) hiện nay vốn nhà nước gồm hơn 1 triệu tỷ đồng nằm ở DNNN đang bị rải rác, phân tán ở nhiều Bộ, ban, ngành, địa phương, dẫn đến sử dụng vốn không hiệu quả, có nơi thừa vốn, gửi ngân hàng với lãi suất thấp, chỗ thiếu vay thì đi vay với lãi suất cao. Do đó, cần cơ quan chuyên môn quản lý số vốn này và chịu trách nhiệm trước 90 triệu cổ đông là 90 triệu người dân. Quốc hội là cơ quan đại diện của cổ đông, giám sát việc quản lý, sử dụng đồng vốn này. Quan điểm này cũng được đại biểu Phạm Huy Hùng (đoàn TP. Hà Nội) và một số đại biểu khác đồng tình, ủng hộ.
Trước đó, báo cáo tiếp thu, chỉnh lý, giải trình dự án Luật Quản lý, sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội Nguyễn Văn Giàu cho biết, một số ý kiến đề nghị tăng cường vai trò của Quốc hội đối với việc giám sát toàn bộ vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tại DN; đề nghị làm rõ thẩm quyền của Quốc hội trong việc bố trí nguồn ngân sách nhà nước tại các DN định kỳ hằng năm; đề nghị làm rõ thẩm quyền của Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốc hội đối với phần vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tại DN. Ủy ban thường vụ Quốc hội xin tiếp thu, chỉnh lý quy định như tại Điều 55 của dự thảo luật nhằm tăng cường vai trò của Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội và đại biểu Quốc hội trong việc giám sát hoạt động đầu tư, quản lý, sử dụng vốn nhà nước tại DN. Đồng thời quy định cụ thể hơn về kiểm tra, thanh tra của Chính phủ; giám sát, kiểm tra, thanh tra của cơ quan đại diện chủ sở hữu; giám sát nội bộ của DN như tại các Điều 56, 57 và 58.
Có ý kiến đề nghị phải có cơ chế giám sát công khai, minh bạch để đại biểu Quốc hội và người dân giám sát; đề nghị quy định rõ về yêu cầu công khai, minh bạch thông tin; trách nhiệm giải trình phải rõ ràng, hằng năm phải kiểm toán. Ủy ban thường vụ Quốc hội xin báo cáo như sau: dự thảo Luật đã quy định về việc báo cáo, công khai thông tin về hoạt động của DN tại Điều 60 và Điều 61 của dự thảo Luật. Theo đó, DN có trách nhiệm lập, nộp báo cáo và đăng tải công khai, kịp thời trên cổng thông tin điện tử của DN các báo cáo, thông tin về hoạt động của DN, công khai trong DN để người lao động, các cơ quan quản lý nhà nước và nhân dân cùng biết để giám sát. Dự thảo luật cũng quy định báo cáo tài chính năm của DN phải thực hiện kiểm toán theo quy định của pháp luật.