Sửa đổi Luật Doanh nghiệp 2005: Khắc phục những bất cập
- 12/09/2013
Bộ Kế hoạch và Đầu tư vừa tổ chức hội thảo xin ý kiến các Bộ, ngành địa phương để sửa đổi, bổ sung Luật Doanh nghiệp (DN) năm 2005. Việc sửa đổi, bổ sung này dựa trên những bất cập sau 8 năm thực hiện Luật DN năm 2005.
Theo Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Đặng Huy Đông, Luật DN năm 2005 ra đời đánh dấu bước tiến đáng kể trong quá trình hoàn thiện hệ thống pháp luật kinh doanh, từng bước xây dựng môi trường kinh doanh thông thoáng, thuận lợi cho DN. Tuy nhiên, Luật DN 2005 cũng bộc lộ nhiều bất cập, chưa theo kịp những chuyển biến và xu hướng phát triển kinh tế - xã hội, cũng như chưa đáp ứng được yêu cầu quản lý nhà nước đối với DN, thiếu các quy định cụ thể, rõ ràng về nguyên tắc, vai trò, tiêu chuẩn của các cá nhân và tổ chức tham gia quản trị DN. Chưa quy định đầy đủ về hoạt động mua bán, chuyển đổi, giải thể của các loại hình DN,…
()
Nhằm khắc phục những tồn tại này, đồng thời thực hiện chỉ đạo của Quốc hội và Chính phủ, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã tiến hành sửa đổi, bổ sung Luật DN 2005. Theo đó, Luật DN 2005 sửa đổi do Bộ Kế hoạch và Đầu tư soạn thảo sẽ tập trung vào sửa đổi 6 nhóm vấn đề, bao gồm: Các vấn đề về thành lập DN như xóa bỏ cơ chế “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”; thủ tục đăng ký kinh doanh và đăng ký đầu tư đối với DN có vốn đầu tư nước ngoài; công khai, minh bạch hóa thông tin DN; quy định về giải thể DN và dừng hoạt động DN; mua bán, sáp nhập và tổ chức lại DN; khung quản trị DN.
Đối với các vấn đề thành lập DN, theo ông Bùi Anh Tuấn - Phó Cục trưởng Cục Quản lý đăng ký kinh doanh (Bộ Kế hoạch và Đầu tư): Luật DN năm 2005 đã nói rất kỹ về vấn đề đăng ký kinh doanh nhưng vẫn còn nhiều bất cập, gây khó khăn cho nhà đầu tư. Ví dụ như vấn đề chuyển từ cơ chế “tiền kiểm” sang “hậu kiểm” đã được thay đổi từ Luật DN năm 1999 và được thừa kế trong Luật DN 2005, nhưng vẫn mang tính “tiền kiểm”. Đơn cử như những ngành nghề kinh doanh có điều kiện muốn thành lập DN cần phải có tiền ký quỹ, có chứng chỉ hành nghề… như vậy gây khó khăn cho DN và không mang lại kết quả do người dân chỉ thực hiện mang tính đối phó. Theo ông Tuấn, vấn đề này cần thay đổi để tạo thuận lợi hơn cho nhà đầu tư.
Đối với vấn đề thủ tục đăng ký kinh doanh và đăng ký đầu tư đối với DN có vốn đầu tư nước ngoài (FDI), ông Lê Quang Mạnh - Cục trưởng Cục Quản lý đăng ký kinh doanh cho rằng, theo quy định DN FDI được cấp giấy chứng nhận đầu tư đồng thời với giấy đăng ký kinh doanh. Việc làm này sẽ giảm thiểu một số đầu việc cho DN FDI khi làm thủ tục cấp phép tại Việt Nam. Nhưng trên thực tế, khi triển khai lại gặp vướng mắc, do mỗi địa phương làm một cách, gây nên những bất cập. Vì thế, cần sửa đổi, tách đăng ký kinh doanh và giấy chứng nhận đầu tư.
Về vấn đề công khai minh bạch hóa thông tin DN, ông Lê Quang Mạnh nhận định: Điều này đã được nhắc đến quá nhiều nhưng trên thực tế thì chúng ta chưa thực sự tạo ra được một hệ thống mà có thể công khai minh bạch hóa thông tin với DN, do thiếu hàng lang pháp lý cụ thể. Vì thế vấn đề này cần phải sửa đổi, đưa vào Luật để tạo ra một môi trường kinh doanh ngày càng minh bạch hơn, đề cao sự giám sát của xã hội đối với DN.
Các nhóm vấn đề khác như quy định về giải thể và dừng hoạt động DN; mua bán, sáp nhập và tổ chức lại DN; khung quản trị DN cũng được đề xuất sửa đổi bổ sung. Theo ông Lê Quang Mạnh, việc sửa đổi, bổ sung những nhóm vấn đề này rất cần thiết, chẳng hạn như vấn đề quy định giải thể và dừng hoạt động DN dù đã được quy định trong Luật Doanh nghiệp năm 2005 nhưng chưa rõ ràng khiến cho DN ngập ngừng, lảng tránh thực hiện việc đăng ký giải thể. Trong khi đó, cơ quan chức năng rất khó để quản lý và giám sát.
Vấn đề mua bán sáp nhập DN, theo bà Lưu Hương Ly - Vụ Pháp luật dân sự - kinh tế (Bộ Tư Pháp): Luật DN 2005 quy định chưa rõ ràng, vì thế cần phải sửa đổi bổ sung sao cho cụ thể hơn. Đây là vấn đề rất cần thiết trong bối cảnh hoạt động mua bán, sáp nhập DN đang diễn ra sôi động thời gian qua.
Đa số các ý kiến tham gia hội thảo đều rất đồng tình với những sửa đổi, bổ sung Luật DN năm 2005 mà Bộ Kế hoạch và Đầu tư đề xuất. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cũng cho rằng cần sửa đổi có lộ trình, và để đạt hiệu quả cao cần tuyên truyền, nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật của người dân và cộng đồng DN. Bởi luật sẽ khó đi vào cuộc sống nếu như người thực thi không chấp hành./.