“Nóng” với những khuyến nghị của trẻ em

Sáu khuyến nghị từ thực tế

Với chủ đề “Trẻ em sửa đổi Luật Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em”, các đại biểu nhỏ tuổi dự Diễn đàn trẻ em quốc gia 2013 chủ động nêu các vấn đề, bày tỏ nguyện vọng của trẻ em trong việc sửa đổi Luật này trong thời gian tới.

Em Bùi Thị Diệp Thư, đại biểu đoàn Quảng Nam, nói về thực trạng báo động của lao động trẻ em và có thể dẫn đến tình trạng trẻ em bị ngược đãi. Vậy nên chăng, Luật Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em cần quy định rõ trách nhiệm của cha mẹ, người sử dụng lao động trong sử dụng lao động trẻ em, khi vi phạm sẽ bị xử lý như thế nào.

Thứ trưởng Lao động, Thương binh và Xã hội Doãn Mậu Diệp trả lời, tình trạng trẻ em lao động sớm có nhiều nguyên nhân liên quan, trước hết là do gia đình và người sử dụng lao động không tôn trọng pháp luật. Pháp luật nghiêm cấm sử dụng lao động trẻ em dưới 12 tuổi, với lứa tuổi 13 đến 15 có thể tuyển dụng cho những công việc nhẹ nhàng. Do đó, trước hết cần tuyên truyền cho cha mẹ và người sử dụng lao động không vi phạm pháp luật. Quan trọng nhất là phát hiện những trường hợp trẻ em bị ngược đãi, giải cứu và giúp các em hoà nhập cộng đồng. Cơ quan này sẽ phối hợp với các ngành liên quan xem xét đề xuất mức xử phạt tương xứng với hành vi vi phạm.

Em Phạm Thị Linh, đến từ Thanh Hóa, đặt câu hỏi về các biện pháp đối phó với bạo lực học đường đang gia tăng. Thứ trưởng Giáo dục - Đào tạo Nguyễn Thị Nghĩa chia sẻ, Bộ Giáo dục - Đào tạo rất chú trọng đẩy mạnh công tác giáo dục đạo đức, lối sống, kỹ năng sống, bảo đảm an ninh, trật tự trường học, phòng, chống bạo lực. tội phạm, tệ nạn xã hội trong học sinh - sinh viên. Cụ thể, bộ này đã ban hành Quyết định 16/2008 quy định về đạo đức nhà giáo, trong đó nghiêm cấm các hành vi xâm hại đến thân thể, tinh thần của học sinh; Chỉ thị số 40/2008 nhấn mạnh xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, thân thiện, phát huy tính tích cực của học sinh trong học tập, rèn luyện và chủ động tham gia các hoạt động xã hội, rèn luyện kỹ năng sống và định hướng nghề nghiệp cho học sinh… Vào đầu năm học mới, học sinh ở các cấp học sẽ có một tuần sinh hoạt về chủ đề “Nói không với bạo lực học đường”.

Đây chỉ là hai trong nhiều vấn đề được các bạn nhỏ quan tâm nêu ra tại diễn đàn. Các em cũng gửi tới lãnh đạo Đảng, Nhà nước sáu khuyến nghị với những nội dung chính.

Trước hết, các em mong muốn được thường xuyên lắng nghe, trao đổi và phản hồi các ý kiến của trẻ em, đặc biệt là trẻ em vùng sâu, vùng xa. Luật Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em sửa đổi cần có biện pháp để bảo đảm quyền tham gia của trẻ em, diễn đàn trẻ em và các hoạt động thực hiện quyền tham gia của trẻ em cần được quy định cụ thể trong Luật này để trẻ em được lắng nghe, được bày tỏ ý kiến, nguyện vọng và phát triển kỹ năng thực hiện quyền tham gia. Tạo điều kiện để các em có thể đóng góp ý kiến vào việc xây dựng và giám sát thực hiện pháp luật, chính sách có liên quan đến trẻ em.

Cần có quy định cụ thể trong các luật về hình thức gây tổn hại cho trẻ em, bắt buộc trình báo, tố cáo và xử lý nghiêm khắc các hành vi xâm hại, bạo lực, bóc lột trẻ em, trách nhiệm của gia đình, nhà trường, cán bộ xã hội, chính quyền xã phường các cấp, ngành trong bảo đảm quyền được bảo vệ của trẻ em.

Cần có nhiều hơn các chương trình, biện pháp phòng ngừa, giáo dục trẻ em vi phạm pháp luật tại cộng đồng để giảm bớt số trẻ em phải vào trường giáo dưỡng, trại giam, giúp đỡ trẻ em vi phạm pháp luật hòa nhập cộng đồng. Cần thành lập tòa án riêng để việc xét xử trẻ em vi phạm pháp luật thân thiện hơn với trẻ.

Có quy định cụ thể trách nhiệm xây dựng môi trường sống an toàn, phòng, chống tai nạn thương tích trong Luật Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em. Cần tổ chức nhiều hơn nữa các lớp dạy bơi, phổ biến kỹ năng, kiến thức an toàn cho trẻ em trong trường học và cộng đồng.

Quy định cụ thể trong các luật việc ưu tiên xây dựng sửa chữa, vận hành các cơ sở vui chơi, giải trí cho trẻ em. Có chính sách hỗ trợ, giảm miễn phí để trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, trẻ em vùng đặc biệt khó khăn và giáo dục nghèo được tham gia hoạt động văn hóa vui chơi, giải trí

Quy định cụ thể các biện pháp truyền thông, giáo dục xử phạt hành vi kỳ thị, cản trở quyền học tập của trẻ em khuyết tật, trẻ em nhiễm HIV/AIDS, có các chính sách hỗ trợ, tạo điều kiện đầy đủ hơn để trẻ em bỏ học, trẻ khuyết tật và trẻ em nhiễm HIV/AIDS được đi học.

(Sôi nổi giao lưu với bạn bè)

Lắng nghe để hành động

Theo bà Ngô Thị Minh, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên, Nhi đồng của Quốc hội, các cơ quan liên quan cần tiếp thu những thông điệp, khuyến nghị của các em và trả lời bằng văn bản. Trong năm 2013, Ủy ban này đang giám sát thực hiện một số khuyến nghị của các bộ ngành về phòng, chống đuối nước, phòng, chống tai nạn thương tích trẻ em… Trong năm 2014, Ủy ban sẽ thẩm tra việc sửa đổi Luật Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em.

Phát biểu tại phiên đối thoại, Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Doan khẳng định, những câu hỏi, những khuyến nghị của trẻ em nêu ra tại diễn đàn thể hiện sự chuẩn bị chu đáo, chịu khó, thông minh sáng tạo của các cháu. Diễn đàn thể hiện sự lắng nghe ý kiến các em, là sự trân trọng ý kiến trẻ thơ.

Phó Chủ tịch nước đề nghị Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội, các bộ, ngành liên quan rút kinh nghiệm về những việc làm, công tác chỉ đạo trong thời gian qua. Những vấn đề có thể sửa đổi trong luật pháp cần nghiên cứu triển khai. Ngoài ra, cần thực hiện tốt các quy định trong hệ thống pháp luật, chính sách hiện có cũng như tăng cường truyền thông về luật pháp bảo vệ, chăm sóc, giáo dục trẻ em cho gia đình, nhà trường và xã hội.