Nhiều ý kiến về luật hải quan sửa đổi

Thời gian làm thủ tục: bao nhiêu là đủ?

Phát biểu góp ý tại buổi lấy ý kiến về dự thảo Luật Hải quan sửa đổi do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), Tổng cục Hải quan phối hợp tổ chức diễn ra tại TPHCM hôm 18-4, ông Đặng Vũ Thành, Tổng giám đốc Công ty Sotrans, đại diện của Hiệp hội doanh nghiệp dịch vụ Logistics Việt Nam nêu ý kiến, thời gian cơ quan làm thủ tục hải quan cần được quy định chi tiết hơn.

Tại điều 23, dự thảo Luật Hải quan sửa đổi nêu rằng, việc kiểm tra hồ sơ phải hoàn thành chậm nhất hai giờ làm việc kể từ thời điểm tiếp nhận hồ sơ và việc kiểm tra thực tế hàng hóa hoàn thành chậm nhất 8 giờ làm việc.

Ông Thành cho rằng, trong phần này cần phân loại thời hạn cho việc kiểm tra thực tế hàng hóa. Nếu là hàng hóa nhập khẩu thì 8 giờ là khá hợp lý nhưng hàng xuất khẩu cần thu ngắn còn 4 giờ vì liên quan đến nghiệp vụ cắt máng, cắt tàu.

Bên cạnh đó, theo ông Thành, luật cần nêu tổng thời gian kiểm tra thực tế hàng hóa trong trường hợp lô hàng lớn, nhiều chủng loại. Dự thảo luật quy định, trong trường hợp này, thủ trưởng có quyết định gia hạn thời gian kiểm tra thực tế nhưng không quá hai ngày.

“Chúng tôi cho rằng cần ghi rõ trong luật là tổng thời gian kiểm tra không quá hai ngày để tránh trường hợp, thời gian kiểm tra là vậy nhưng thời gian ra quyết định đó lại đến ba ngày. Khi đó, tổng thời gian đã lên đến năm ngày”, ông Thành nói.

Ông Huỳnh Thúc Ấn, Trưởng phòng pháp lý và hải quan Công ty TNHH chuyển phát nhanh DHL-VNPT lại cho rằng, quy định về “hàng hóa xuất khẩu được thực hiện sau khi tập kết hàng hóa tại địa điểm do người khai hải quan thông báo và chậm nhất tám giờ trước khi phương tiện vận tải xuất cảnh” nên tách riêng thành các trường hợp cho hàng xuất khẩu bằng đường biển và đường hàng không. Trên thực tế thực hiện, doanh nghiệp ông xuất khẩu bằng đường hàng không chỉ mất một giờ đồng hồ cho nghiệp vụ này.

Luật sư Hà Đăng Tiên, Trưởng văn phòng luật sư cùng tên, đoàn luật sư TPHCM cho rằng, các quy định về thời gian trong quá trình thực hiện thủ tục cần được điều chỉnh sát với thực tế.

Đầu tiên, về thời hạn cơ quan hải quan làm thủ tục, theo khảo sát của văn phòng luật sư Hà Đăng Tiên với các đại lý hải quan, việc kiểm tra thực tế hàng hóa phải hoàn thành chậm nhất nên là 4 giờ chứ không phải 8 giờ như dự thảo luật đề ra.

Tương tự, thời hạn nộp hồ sơ hải quan đối với hàng xuất khẩu chậm nhất chỉ nên là 2 giờ trước khi phương tiện vận tải xuất cảnh, không cần trước 8 giờ như dự thảo.

Còn với hàng hóa nhập khẩu, tờ khai hải quan có giá trị làm thủ tục nên tăng từ 15 ngày như dự thảo lên 30 ngày cho sát với thực tế, tính từ ngày đăng ký.

Trách nhiệm của hải quan như thế nào?

Một điểm mới của dự thảo Luật Hải quan sửa đổi là doanh nghiệp có thể cung cấp thông tin chứng từ hoặc mẫu hàng hóa dự kiến xuất hoặc nhập khẩu để được xác định trước mã số hàng hóa, xuất xứ hay trị giá hải quan cũng nhận được nhiều ý kiến góp ý.

Ông Tiên cho rằng, Luật Hải quan sửa đổi cần quy định thêm việc cơ quan hải quan phải trả lời trong vòng 48 giờ làm việc kể từ khi nhận được các văn bản chính thức từ doanh nghiệp để doanh nghiệp chủ động trong khai báo, giải phóng hàng.

Bên cạnh đó cũng cần nêu rõ trách nhiệm của cơ quan hải quan trong trường hợp đơn vị này gây sai sót, khiến phát sinh các chi phí cho doanh nghiệp. Theo đó, nếu khi xác minh xuất xứ hàng hóa để làm căn cứ quyết định các ưu đãi, các chính sách quản lý nhưng nếu có sai sót từ phía cơ quan hải quan dẫn đến phát sinh chi phi thì chi cục trưởng chi cục hải quan phải chịu mọi trách nhiệm.

Đại diện Công ty Luật Baker & McKenzie cũng nêu băn khoăn: nếu người nhập khẩu/xuất khẩu không đồng ý với thông báo kết quả xác định trước của cơ quan hải quan về mã số, xuất xứ hay trị giá hải quan thì liệu họ có được khiếu nại vào thời điểm họ nhận được thông báo hay phải sau khi đã thực hiện xuất nhập khẩu. Và nếu được khiếu nại thì liệu thông báo này có được xem là quyết định hành chính để sử dụng cho thủ tục khiếu nại? Công ty này đề xuất cần quy định rõ điều này trong Luật sửa đổi khi ban hành.