Nhiều quy định mới trong dự thảo Luật Tổ chức Tòa án nhân dân
- 28/02/2014
Sáng ngày 28-2, tại Hà Nội, Tòa án nhân dân tối cao tổ chức Hội thảo về dự thảo Luật Tổ chức tòa án nhân dân (TAND) sửa đổi với nhiều quy định mới về cơ cấu tổ chức của các cấp tòa án nhân dân, thẩm quyền của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, tăng độ tuổi về hưu của thẩm phán...
Tham dự Hội thảo có các đồng chí: Nguyễn Hòa Bình, Chánh án TAND tối cao; Lê Thị Thu Ba, Phó trưởng Ban Thường trực Ban Chỉ đạo đạo cải cách tư pháp Trung ương; lãnh đạo TAND tối cao, các Bộ, ngành trung ương; các nhà khoa học, chuyên gia, chánh án các tòa án địa phương.
Phát biểu tại buổi Hội thảo, Phó trưởng Ban thường trực Ban Chỉ đạo cải cách tư pháp Trung ương Lê Thị Thu Ba nhấn mạnh, các quy định của dự thảo Luật cần dựa trên các văn bản chỉ đạo, nghị quyết, kết luận của Bộ Chính trị về vấn đề này. Đồng chí cho rằng, thẩm quyền thành lập Tòa án sơ thẩm nhân dân khu vực, tòa quân sự nên giao cho Ủy ban thường vụ Quốc hội quyết định thì hợp lý hơn giao cho Chánh án Tòa án nhân dân tối cao quyết định.
Bên cạnh đó, cần thành lập tòa án 4 cấp với nguyên tắc chỉ 2 cấp xét xử là sơ thẩm và phúc thẩm, tạo sự độc lập tương đối của tòa án với cấp chính quyền địa phương và độc lập với chính cấp trên các cấp xét xử của ngành tòa án. Đây mới là những bước thực sự đổi mới của ngành Tòa án, đáp ứng yêu cầu của tiến trình cải cách tư pháp và thực tiễn cuộc sống. Về chức danh tư pháp, người nào được quyền thẩm định tư pháp mới được quyền chức danh tư pháp, phù hợp với Nghị quyết 49 của Bộ Chính trị về cải cách tư pháp về phân định chức danh tư pháp và quyền tư pháp; về các chức danh Thẩm phán theo ngạch của Tòa án tư sơ cấp đến thẩm phán cao cấp.
PGS.TS Phạm Tất Viễn, Ủy viên Thường trực Ban Chỉ đạo cải cách tư pháp Trung ương đánh giá, về tổng thể Dự thảo đã thể hiện tư tưởng cải cách mạnh mẽ theo tinh thần và nội dung của Nghị quyết 49-NQ/TW và Hiến pháp năm 2013. Đây là bước tiến dài trong đổi mới tư duy pháp lý trong lĩnh vực tư pháp, đã thể chế hóa được chủ trương đổi mới tổ chức và hoạt động của TAND. Cũng theo PGS.TS Phạm Tất Viễn, dự thảo Luật đã phân định rõ hơn các quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp, chỉ rõ cơ quan thực hiện quyền tư pháp là tòa án nhân dân, cơ chế giám sát hoạt động của tòa án sẽ theo hướng tập trung đầu mối, đồng thời sẽ kết hợp sửa đổi bổ sung các quy định của pháp luật tố tụng theo hướng tạo thuận lợi hơn cho người dân, phù hợp với các nguyên tắc của một nền tư pháp tiên tiến.
Đối với nội dung quy định về bộ máy giúp việc của TAND tối cao với 4 cơ quan chính, PGS.TS Phạm Tất Viễn bày tỏ băn khoăn về tính hợp lý của quy định cho phép các cơ quan này có các cục, vụ, đơn vị trực thuộc. PGS.TS cũng cho rằng nên quy định tuổi nghỉ hưu của Thẩm phán TAND tối cao là 65 theo quy định của Bộ Luật Lao động vừa được Quốc hội thông qua thay vì 70 tuổi như dự thảo đề xuất.
Phát biểu tại Hội thảo, Chánh án TAND thành phố Hà Nội, PGS.TS Nguyễn Đức Bình bày tỏ sự đồng tình với phương án quy định hai chức danh Thẩm phán gồm: Thẩm phán TAND tối cao và thẩm phán. Thẩm phán được xếp theo bậc, nhiệm vụ của thẩm phán các bậc ở các TAND do Chánh án TAND tối cao quy định. Quy định này tạo nên sự linh hoạt cho công tác cán bộ, giải quyết được những khó khăn trong việc luân chuyển, điều động, biệt phái thẩm phán, giữa các Tòa án cùng cấp và các cấp với nhau, việc quy định thẩm phán nói chung cũng tránh được việc hiểu sai về trình độ, năng lực của thẩm phán( chỉ “sơ cấp” hay “trung cấp”), so với quy định hiện hành. Việc quy định thẩm phán khác cũng tránh sự nhầm lẫn với chức danh thẩm phán nói chung và cũng phân biệt với thẩm phán TAND tối cao, đồng thời dự thảo Luật cũng cần quy định rõ về việc xếp bậc thẩm phán để có cách hiểu và cách vận dụng tốt nhất.