Luật nhập cảnh, xuất cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam phải phù hợp với Hiến pháp

Một trong những vấn đề nhận được sự quan tâm của Thường vụ Quốc hội trong dự án Luật nhập cảnh, xuất cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam đó là quy định tạm trú tại khu công nghiệp, khu chế xuất, khu kinh tế, khu kinh tế cửa khẩu, đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt và khu vực biên giới.

Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu phát biểu ý kiến. Ảnh: Phương Hoa - TTXVN

Thường trực Ủy ban Quốc phòng – An ninh nhận định, việc cư trú của người nước ngoài tại các khu vực này là vấn đề khá phức tạp. Pháp luật hiện hành quy định việc cư trú của người nước ngoài ở khu vực biên giới được pháp luật về biên giới quốc gia điều chỉnh. Người nước ngoài cư trú ở khu công nghiệp, khu chế xuất và khu kinh tế do Nghị định của Chính phủ điều chỉnh. Dự thảo Luật đã được xây dựng trên cơ sở kế thừa các quy định của các văn bản pháp luật có liên quan. Tuy nhiên, đối với khu kinh tế biển, đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt, người nước ngoài tạm trú ở đâu vẫn chưa rõ.

Tiếp thu ý kiến các đoàn đại biểu Quốc hội, Ủy ban Quốc phòng – An ninh đã bổ sung quy định theo hướng đối với khu kinh tế biển áp dụng như khu kinh tế cửa khẩu đất liền vì các xã ven biển đều nằm trong khu vực biên giới biển. Đối với đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt, đây là vấn đề mới đang trong quá trình thí điểm, Thường trực Ủy ban đề nghị quy định người nước ngoài được tạm trú ở các cơ sở lưu trú nhưng có cơ chế quản lý riêng do Chính phủ quy định.

Đồng tình với quan điểm quy định việc tạm trú ở khu vực hành chính - kinh tế đặc biệt ngay trong dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Phan Trung Lý cho rằng điều này là cập nhật và phù hợp với quy định của Hiến pháp, các nội dung cụ thể sẽ được Chính phủ quy định tiếp, khi đã có Luật nhập cảnh, xuất cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam và có các đặc khu sẽ bổ sung thêm.

Tuy nhiên, một số ý kiến băn khoăn về quy định tạm trú cũng như miễn thị thực quá cảnh cho người nước ngoài tại khu vực hành chính – kinh tế đặc biệt. Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng đặt vấn đề khi chưa thiết lập được đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt, còn thiếu những hình dung cụ thể về mô hình này, việc quy định tạm trú trong khu hành chính - kinh tế đặc biệt liệu có cần thiết và phù hợp.

Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu cho rằng Hiến pháp có đề cập đến khu hành chính – kinh tế đặc biệt, tới đây sẽ xây dựng và có chương trình pháp luật, cơ chế chính sách cho khu này. Tuy nhiên, hiện chưa có mà đã quy định là quá sớm và không hợp lý. Đồng tình với chủ trương miễn thị thực quá cảnh vào khu hành chính – kinh tế đặc biệt, Phó Chủ tịch Uông Chu Lưu chỉ rõ khi hình thành khu này sẽ có Luật quy định cụ thể.

Cũng liên quan đến nội dung này, Chủ tịch Nguyễn Sinh Hùng cho rằng việc miễn thị thực phải có thời hạn cụ thể, Chính phủ quyết định cụ thể miễn thị thực cho công dân từng nước sẽ bảo đảm sự linh hoạt, phù hợp tình hình thực tiễn, đáp ứng yêu cầu đối ngoại, mở cửa và hội nhập; đồng thời bảo đảm chủ quyền quốc gia.

Theo Chủ tịch Nguyễn Sinh Hùng, hiện nay đang thực hiện cải cách hành chính mạnh mẽ, liên quan đến vấn đề nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh và cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam sẽ phát sinh rất nhiều thủ tục. Do đó, các cơ quan Công an, Tư pháp cần rà soát kỹ lại tất cả các thủ tục.