Luật Giáo dục đại học (sửa đổi): Quốc hội thảo luận sôi nổi về đào tạo bác sĩ chuyên khoa, bác sĩ nội trú

Đề nghị quy định Bộ Y tế là cơ quan đầu mối chịu trách nhiệm trước Chính phủ quản lý nhà nước về đào tạo chuyên sâu trình độ sau đại học về khoa học sức khỏe

Cho ý kiến về vấn đề đào tạo chuyên khoa và nội trú trong lĩnh vực sức khỏe, đại biểu Nguyễn Tri Thức, Đoàn đại biểu Quốc hội Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng, bác sĩ nội trú và bác  chuyên khoa 1, chuyên khoa 2 là những “tinh hoa”, những tri thức của ngành y. Sau khi tốt nghiệp, bác sĩ chia làm 2 nhóm tương đối. Nhóm đầu tiên đi về hướng giảng dạy ở các trường đại học sẽ học thiên về học thạc sĩ, tiến sĩ. Nhóm thứ hai đi về làm việc tại các bệnh viện theo hướng thực hành sẽ học chuyên khoa 1, chuyên khoa và nội trú. Đại biểu khẳng định, lực lượng bác sĩ nội trú là “tinh hoa của tinh hoa” trong ngành y, việc xem đào tạo chuyên khoa 1, chuyên khoa 2 và nội trú như đào tạo chứng chỉ hành nghề là không chính xác.

Đại biểu Nguyễn Tri Thức, Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hồ Chí Minh phát biểu

“Giáo dục trong ngành y - ngành khoa học thực hành luôn luôn phải gắn liền với bệnh viện. Tôi kính mong Quốc hội xem xét và lưu ý rằng, giáo dục về lĩnh vực sức khỏe phải do Bộ Y tế quản lý. Nếu đúng theo dự thảo này được thông qua thì nghiễm nhiên giáo dục sức khỏe do Bộ Giáo dục và Đào tạo quản lý, kể cả chương trình giáo dục sức khỏe cũng do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo phê duyệt”, đại biểu Nguyễn Tri Thức đề nghị.

Đại biểu Nguyễn Tri Thức cũng nhấn mạnh, không thể đào tạo ra một bác sĩ mà tách rời khỏi bệnh viện. “Người bác sĩ phải xem bệnh nhân là “ông thầy” lớn nhất của đời mình, chứ không phải là cuốn sách. Em sinh viên nào càng ôm sách thì ra trường càng yếu tay nghề, còn sinh viên nào lăn lộn trực giác thật, thực tập rồi theo thầy dạy học, thực hành thì em đó sẽ rất giỏi trong tương lai và thực tế như vậy. Do đó, trong các điều luật sửa đổi, có khoản 2 điều 6 về Trách nhiệm quản lý giáo dục tại dự thảo luật, tôi đề nghị bổ sung thêm ý “Bộ Y tế là cơ quan đầu mối chịu trách nhiệm trước Chính phủ thực hiện các nội dung, nhiệm vụ quản lý nhà nước về đào tạo chuyên sâu, đặc thù trình độ sau đại học thuộc hệ thống giáo dục quốc dân trong lĩnh vực khoa học sức khỏe”, đại biểu đề nghị.

Đoàn Chủ tịch điều hành Phiên thảo luận

Cũng theo đại biểu Nguyễn Tri Thức, hiện nay đang có bất cập trong cấp phép hành nghề sức khỏe, Trường giáo dục sức khỏe, Trường đại học Y tư nhân hoặc mở mã ngành về Y. Theo đó, Bộ Giáo dục cấp phép, Bộ Y tế chỉ cung cấp về mặt nhu cầu, dẫn đến việc Bộ Y tế không kiểm soát được, không thể theo sát được tất cả.

“Cái này dẫn tới bất cập là chất lượng các trường Y tư nhân tại nhiều nơi chưa đạt yêu cầu. Nếu làm nghiên cứu, khảo sát lớn về chất lượng đào tạo của các trường đại học khối ngành sức khỏe thì chúng ta sẽ có cơ sở hơn. Bên cạnh đó, Trường Cao đẳng Y tế trước đây cũng do Bộ Lao động Thương binh và Xã hội cũ, bây giờ là Bộ Nội vụ quản lý. Vì vậy kính mong Quốc hội xem xét, chuyển tất cả những nội dung giáo dục sức khỏe về Bộ Y tế quản lý”, đại biểu Nguyễn Tri Thức kiến nghị.

Đại biểu Nguyễn Thị Sửu, Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Huế phát biểu

Đề nghị giao Chính phủ quy định cụ thể việc đào tạo chuyên khoa đặc thù của khối ngành sức khỏe theo thông lệ quốc tế

Chuyển tải ý kiến cử tri Huế tới nghị trường về vấn đề này, đại biểu Nguyễn Thị Sửu, Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Huế cho biết, đào tạo bác sĩ nội trú được hầu hết các nước có nền y tế tiên tiến thực hiện. Thời gian đào tạo chủ yếu tại bệnh viện, chẳng hạn như tại Châu Âu, Bắc Mỹ hay các nước Châu Á như Hàn Quốc. Sau thời gian đó, bác sĩ muốn hành nghề có thể phải học “fellowship” để thực hành thêm. “Việc đào tạo bác sĩ chuyên khoa 1, chuyên khoa 2 cho khám, chữa bệnh là đào tạo cho hệ thống nhân lực đặc thù khối ngành sức khỏe để nâng cao trình độ thực hành của bác sĩ sau khi tốt nghiệp ở các trường đại học. Chính vì vậy, tôi đề nghị giao Chính phủ quy định cụ thể việc đào tạo chuyên khoa đặc thù của khối ngành sức khỏe theo thông lệ quốc tế để đảm bảo chất lượng được nâng cao”, đại biểu kiến nghị.

Đại biểu Huỳnh Thị Phúc, Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hồ Chí Minh phát biểu

Cần luật định, công nhận chính thức hình thức đào tạo bác sĩ chuyên khoa 1, chuyên khoa 2 và nội trú

Chuyển ý kiến của các chuyên gia, nhà khoa học và cử tri về dự thảo Luật Giáo dục đại học (sửa đổi), đại biểu Huỳnh Thị Phúc, Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hồ Chí Minh đề nghị Ban soạn thảo, cơ quan thẩm tra quan tâm xem xét, điều chỉnh, bổ sung các điều, khoản tại dự thảo luật liên quan đến đào tạo nguồn nhân lực y tế, trong đó có đào tạo chuyên khoa, chuyên sâu. Đại biểu cho rằng, đây chính là việc hiện thực hóa một phần quan trọng chủ trương, nghị quyết của Đảng về nguồn nhân lực chất lượng, góp phần quan trọng trong các phần quan trọng để quyết định kết quả, hiệu quả tổ chức triển khai thực hiện chính sách đột phá trong giáo dục và chăm sóc sức khỏe Nhân dân. Để không có khoảng trống về mặt pháp lý, đại biểu đề nghị cần luật định, công nhận chính thức hình thức đào tạo bác sĩ chuyên khoa 1, chuyên khoa 2 và nội trú. Cụ thể, đại biểu Huỳnh Thị Phúc đề nghị xem xét, quy định 3 vấn đề:

Chủ tịch Quốc hội Hàn Quốc Woo Won Shik cùng Đoàn đại biểu Quốc hội Hàn Quốc dự khán Phiên thảo luận

Thứ nhất, công nhận chính thức văn bằng bác sĩ chuyên khoa 1, chuyên khoa 2 và bác sĩ nội trú trong hệ thống giáo dục đại học và bổ sung vào Điều 26 về Tổ chức đào tạo, cấp bằng, chứng chỉ tại Khoản 9 theo hướng: Quy định các loại hình đào tạo đặc thù sau đại học trong lĩnh vực sức khỏe bao gồm: chương trình bác sĩ chuyên khoa 1, 2 và bác sĩ nội trú được công nhận là chương trình đào tạo thuộc hệ thống giáo dục, có chuẩn đầu ra tương đương trình độ sau đại học. Việc công nhận, cấp bằng, chứng chỉ thực hiện trên cơ sở chuẩn năng lực nghề nghiệp và yêu cầu hành nghề khám bệnh, chữa bệnh. Giao Chính phủ quy định chi tiết điều kiện, nội dung và quy trình đào tạo liên quan.

Các đại biểu Quốc hội tham dự Phiên thảo luận

Thứ hai, đối với đào tạo bác sĩ nội trú, cần xem xét bổ sung Khoản 10 vào Điều 26 dự thảo luật theo hướng: Chương trình đào tạo bác sĩ nội trú là chương trình đào tạo sau đại học đặc thù trong lĩnh vực sức khỏe, do các Trường đại học Y khoa đủ điều kiện thực hiện. Người được tuyển chọn sẽ được đào tạo tập trung tại các bệnh viện, có giảng viên hướng dẫn, được giám sát và đánh giá năng lực thực hành định kỳ. Giao Bộ Giáo dục  Đào tạo chủ trì, phối hợp với Bộ Y tế hướng dẫn quy định về văn bằng bác sĩ nội trú được công nhận là văn bằng sau đại học thuộc hệ thống giáo dục đại học. Quy định Nhà nước có chính sách miễn học phí cho đối tượng học bác sĩ nội trú và hưởng các chính sách bao gồm: lương, phụ cấp học tập, bảo hiểm nghề nghiệp và ưu tiên tuyển dụng trong hệ thống y tế công lập. “Trước đây chúng ta đã thực hiện chính sách như trên và hiện nay ở các quốc gia, bác sĩ nội trú không phải đóng học phí, được trả lương, hưởng bảo hiểm, có quyền lợi và trách nhiệm rõ ràng. Để đào tạo, nuôi dưỡng nguồn lực chuyên khoa chuyên sâu, không chỉ động viên mà cần phải quan tâm, xây dựng từ chính sách cụ thể, rõ ràng”, đại biểu phân tích.

Các đại biểu Quốc hội tham dự Phiên thảo luận

Thứ ba, cần quy định quản lý, đào tạo y tế giao cho ngành Y tế, trong đó thẩm quyền về thẩm định, phê duyệt chương trình đào tạo khối ngành sức khỏe giao cho Bộ Y tế chủ trì, đảm bảo tính chuyên sâu, chuyên ngành, chất lượng đào tạo từ đầu với cả quá trình đào tạo, gắn với giao trách nhiệm quản lý và giải trình. Bộ Giáo dục và Đào tạo có vai trò phối hợp chặt chẽ, là một thành phần trong Hội đồng thẩm định, phê duyệt chương trình đào tạo y khoa, để có một hệ thống đào tạo y khoa chuẩn chỉnh, chặt chẽ trong bối cảnh tự chủ và xã hội hóa giáo dục với nhiều cơ sở cùng tham gia đào tạo, trong đó có lĩnh vực sức khỏe.

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn phát biểu giải trình

Luật Giáo dục đại học (sửa đổi) không can thiệp vào việc quản lý và đào tạo chuyên khoa y tế

Phát biểu giải trình, làm rõ vấn đề các đại biểu Quốc hội quan tâm là việc đào tạo chuyên sâu, đặc thù trong lĩnh vực sức khỏe, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn nhấn mạnh, việc đào tạo này từ xưa đến nay vẫn được tiến hành một cách bình thường. Khi có ý kiến của Bộ Y tế về việc đưa văn bằng và đào tạo chính thức vào luật, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo khẳng định, Luật Giáo dục đại học (sửa đổi) không can thiệp vào việc quản lý và đào tạo chuyên khoa y tế, chỉ quy định những nguyên tắc chung đối với đào tạo trình độ đại học, thạc sĩ, tiến sĩ của các ngành, lĩnh vực theo đúng phạm vi quản lý nhà nước mà Bộ Giáo dục và Đào tạo được giao. Các chương trình đào tạo bác sĩ chuyên khoa, đào tạo về các năng lực, kỹ năng chuyên môn sâu sau đại học thuộc quản lý của Bộ Y tế, bao gồm: Nội dung chuyên môn, chuẩn năng lực, điều kiện thực hành lâm sàng, chương trình đào tạo để cấp văn bằng trong hệ thống quốc dân đối với thạc sĩ, tiến sĩ.

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn phát biểu giải trình

Đoàn Chủ tịch điều hành Phiên thảo luận

“Việc đào tạo trong các lĩnh vực như: bác sĩ chuyên khoa 1, chuyên khoa 2 vẫn do Bộ Y tế tổ chức đào tạo từ xưa đến nay. Nói một cách nôm na, Bộ Giáo dục và Đào tạo không can thiệp vào việc đào tạo các bác sĩ chuyên khoa này. Trong dự thảo Luật Giáo dục đại học chỉnh sửa tại Điều 8, Khoản 2, Điểm d đã đưa vào quy định “Chương trình đào tạo chuyên sâu thuộc lĩnh vực khoa học sức khỏe, cấp bằng bác sĩ nội trú, bác sĩ chuyên khoa do Bộ Y tế quản lý”. Bộ Giáo dục và Đào tạo không “ôm” cái này. Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng chưa từng có ý tưởng về việc đưa các Trường đại học của Bộ Y tế về mình”, Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn nhấn mạnh.

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn cũng cho biết, việc đào tạo về bác sĩ nội trú, chuyên khoa 1, chuyên khoa 2 vẫn do Bộ Y tế quy định. Hiện nay các chương trình đào tạo bình thường khác về chuẩn chương trình đào tạo là do Cục Khoa học, Công nghệ và Đào tạo của Bộ Y tế tổ chức soạn thảo. Các nội dung chuyên môn sâu như vậy do Bộ Y tế quản lý.

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn phát biểu giải trình

“Chúng ta cũng phân biệt một cách rạch ròi giữa quản lý nhà nước trong lĩnh vực giáo dục và quản lý chuyên môn. Bộ Giáo dục và Đào tạo quản lý nhà nước bằng các văn bản, quy định quy phạm pháp luật và các hướng dẫn, các chuẩn. Điều đó không mâu thuẫn với việc các đơn vị chuyên ngành, đặc thù quản lý các lĩnh vực của mình”, Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn nêu rõ./.