Kéo dài “tuổi thọ” Luật Bảo hiểm y tế
- 11/10/2013
Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tổ chức hội thảo góp ý cho dự thảo Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi sau 3 năm thực hiện, với sự tham gia của các các nhà khoa học, nhà quản lý thuộc Ủy ban các vấn đề xã hội của Quốc hội, Bộ Y tế, các đơn vị liên quan trực thuộc Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam.
Các đại biểu đã phân tích dự thảo luật xét theo vai trò của nhà nước và bảo hiểm y tế, từ các góc độ quyền của người bệnh trong khám, chữa bệnh, thị trường bảo hiểm và tài chính y tế; mối quan hệ giữa các bên liên quan trong hệ thống bảo hiểm y tế.
Với mong muốn kéo dài “tuổi thọ” cho Luật Bảo hiểm y tế, Luật sẽ có 20/52 điều sửa đổi, theo xu hướng phát triển của bảo hiểm y tế phải đồng bộ với điều chỉnh ngân sách nhà nước hỗ trợ cho đối tượng tham gia bảo hiểm y tế, tăng viện phí và tăng mức đóng bảo hiểm y tế.
Người dân chờ khám bảo hiểm y tế
Theo Tiến sĩ Tống Thị Song Phương, Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm y tế (Bộ Y tế), Luật sửa đổi quy định mọi đối tượng bắt buộc phải tham gia bảo hiểm y tế, không quy định các đối tượng thuộc lực lượng công an vào phạm vi điều chỉnh, quy định số tiền tối đa mà người bệnh cùng chi trả khám chữa bệnh bảo hiểm y tế trong năm, trừ trường hợp khám chữa bệnh vượt tuyến, trái tuyến, sử dụng dịch vụ kỹ thuật cao chi phí lớn, thuốc ngoài danh mục.
Quỹ bảo hiểm y tế sẽ thanh toán 95% chi phí khám chữa bệnh, bảo đảm khả năng chi trả của người bệnh và khuyến khích người cận nghèo tham gia bảo hiểm y tế; trích một phần quỹ kết dư cho các địa phương để phát triển bảo hiểm y tế, phục vụ khám chữa bệnh bảo hiểm y tế tại địa phương.
Đưa cuộc sống vào Luật
Bảo hiểm là sản phẩm tư duy thể hiện mức độ văn minh trong tiến trình quản lý xã hội theo hướng hiệu quả, công bằng. Xét từ thực tế sức khỏe, bệnh tật và chăm sóc sức khỏe con người, bác sĩ Trần Tuấn, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu đào tạo và phát triển cộng đồng cho rằng, ngay tên gọi cũng cần sửa đổi từ Luật Bảo hiểm y tế thành Luật Bảo hiểm khám, chữa bệnh để tương thích giữa nội dung và tên gọi của Luật, vì y tế bao hàm cả dự phòng trong khi đó nội dung Luật không có cho dự phòng.
Bảo hiểm liên quan đến khám, chữa bệnh trong nền kinh tế thị trường, nhưng ở Việt Nam còn chưa quan tâm đến khoa học thống kê áp dụng trong vận hành hệ thống, nên ảnh hưởng đến hiệu quả giám sát. Quan hệ một chiều giữa cơ sở y tế và người sử dụng dịch vụ, người bệnh trở thành yếu thế, nguy cơ họ bị “lạm dụng”. Bởi vậy, cần bắt buộc phải giám sát đánh giá độc lập bảo vệ người sử dụng dịch vụ. Luật phải tạo thị trường cạnh tranh và bảo vệ người sử dụng dịch vụ.
Luật đang tạo cho nhà nước thực hiện đồng thời cả 4 vai trò, vừa thiết lập hành lang pháp lý, quản lý hệ thống cung cấp dịch vụ, vừa tổ chức thực hiện cung cấp dịch vụ, giám sát, đánh giá chất lượng dịch vụ, và đóng cả vai trò của người sử dụng. Cần tách bạch chức năng quản lý và cung cấp dịch vụ mới không lặp lại bài học của thời bao cấp.
Thẻ bảo hiểm y tế bị cấp trùng vừa bị phát hiện
Cơ sở y tế, dịch vụ bảo hiểm, đóng phí bảo hiểm phần lớn của nhà nước, trong khi đó giám sát chất lượng dịch vụ độc lập không đưa vào Luật nên y tế nhà nước, bảo hiểm y tế nhà nước đi vào độc quyền. Bảo hiểm y tế là nguyên nhân của sự lãng phí, chất lượng khám chữa bệnh không cao. Bởi vậy cần hợp tác đánh giá chất lượng độc lập hàng năm, tiếp thu khuyến cáo để điều chỉnh chất lượng dịch vụ. Tổ chức nghiên cứu độc lập với hệ thống y tế, bảo hiểm y tế thuộc các hội nghề nghiệp, Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam.
Thực tế dịch vụ y tế chủ yếu do thầy thuốc quyết định nên người bệnh ít có khả năng mặc cả giá. Việc lạm dụng dịch vụ ở các bệnh viện thể hiện dưới nhiều hình thức khác nhau làm tăng chi phí khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế không cần thiết, gây lãng phí quỹ. Theo Phó Giáo sư Tiến sĩ Lê Thị Hoài Thu, Viện Nghiên cứu Chính sách pháp luật và phát triển, Luật cần sửa đổi theo hướng loại bỏ phương thức thanh toán theo dịch vụ, áp dụng rộng rãi phương thức thanh toán theo định suất và theo trường hợp bệnh. Luật đã quy định thẻ bảo hiểm y tế có ảnh của người tham gia, nên cần nhanh chóng xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu về thẻ bảo hiểm y tế, từ các cơ quan bảo hiểm y tế đến bệnh viện nhằm khắc phục tình trạng quản lý lỏng lẻo này.