Hội nghị thẩm tra dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật giao thông đường thủy nội địa

Theo đánh giá của Ủy ban Khoa học, công nghệ và môi trường, giao thông vận tải thủy đã có từ lâu đời ở nước ta nhưng do khả năng đầu tư, trình độ phát triển nền kinh tế và năng lực khoa học – kỹ thuật còn hạn chế nên hoạt động này chủ yếu dựa trên việc lợi dụng sông nước tự nhiên để phục vụ cho lợi ích của con người. Thêm vào đó, do tác động của tự nhiên và hoạt động của con người như xây dựng công trình thủy điện, khai thác khoáng sản... đã thay đổi lợi thế của việc khai thác giao thông thủy. Do vậy, việc chỉnh sửa, bổ sung Luật lần này là cần thiết để tạo cơ hội cho việc đầu tư, tổ chức quản lý, khai thác để phát triển giao thông đường thủy theo hướng ngày càng hiện đại. 

Giao thông đường thủy nội địa (Ảnh minh họa: vovgiaothong.vn)

Đồng tình với yêu cầu phải sửa đổi, bổ sung Luật giao thông đường thủy nội địa, song, các đại biểu đề nghị cần chỉnh sửa một cách hệ thống, tổng thể để phản ánh đúng vai trò, vị trí và các biện pháp phát triển ngành giao thông thủy; những vấn đề đã được kiểm nghiệm trong thực tế, được thực hiện ổn định và được quy định trong các văn bản dưới luật cần được bổ sung vào dự thảo Luật. Đại biểu Bùi Thị An (Hà Nội) cho rằng, dự thảo Luật còn nhiều điều, khoản giao cho Chính phủ, bộ quy định, một số quy định còn chung chung, dẫn đến khó có khả năng thực hiện hoặc hướng dẫn thực hiện tùy tiện. Đại biểu đề nghị Ban soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, rà soát lại các quy định trong dự thảo Luật để đảm bảo tính khả thi, phù hợp với thực tiễn theo hướng cụ thể để có thể áp dụng ngay, hạn chế tối đa việc giao lại cho Chính phủ và bộ hướng dẫn chi tiết thi hành; đảm bảo rõ ràng, minh bạch, tạo cách hiểu thống nhất để thuận lợi trong triển khai thực hiện.

Vấn đề quy hoạch phát triển, quản lý khai thác hạ tầng giao thông và điều kiện hoạt động của phương tiện tham gia giao thông, vận tải trên đường thủy nội địa được nhiều đại biểu quan tâm góp ý. Nhiều ý kiến cho rằng do đặc điểm tự nhiên của nước ta, vùng đồng bằng sông Cửu Long có kênh rạch chằng chịt, vùng đất ngập nước rất rộng lớn, lại phụ thuộc vào thủy triều lên xuống, khác với các khu vực miền Bắc và miền Trung, nơi sông có độ dốc lớn, ranh giới tương đối ổn định nên việc quy định luồng, tuyến cố định, có phao tiêu, cột mốc, báo hiệu cho mọi con sông, vùng miền là rất khó thích hợp.

Đại diện Ủy ban Pháp luật của Quốc hội đề nghị làm rõ các khái niệm về luồng, về đường thủy nội địa, hành lang bảo vệ đường thủy, quy định về kết cấu hạ tầng giao thông đường thủy nội địa, việc quản lý các bến dân sinh. Luật bổ sung Điều 13b cho thuê khai thác cảng và bến thủy nội địa là cần thiết nhưng cần làm rõ cơ quan nào, ai chịu trách nhiệm quản lý tài sản này. 


Có ý kiến đề nghị cần phối hợp chiến lược phát triển giao thông đường bộ, đường không và đường thủy, giải quyết kết cấu hạ tầng giao thông thủy, đầu tư các cảng nội địa để giảm tải cho giao thông đường bộ hiện đang chịu tải quá lớn. "Việc đảm bảo an toàn giao thông thủy là cần thiết nhưng phát triển giao thông đường thủy nội địa cũng hết sức quan trọng, nếu đặt đúng vị trí, phát triển giao thông thủy sẽ liên quan đến một loạt quy hoạch, khai thác, sử dụng, quản lý và hợp tác với nước ngoài", đại biểu Nguyễn Công Bình (Yên Bái) nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, vẫn còn nhiều ý kiến băn khoăn về vấn đề an toàn giao thông đường thủy khi dự thảo Luật nới rộng quy định về điều kiện hoạt động của phương tiện. Những phương tiện không có động cơ trọng tải toàn phần đến 15 tấn hoặc sức chở đến 12 người; phương tiện có động cơ tổng công suất máy chính đến 15 sức ngựa không chở người, phương tiện có động cơ tổng công suất máy chính dưới 5 sức ngựa có sức chở dưới 5 người hoặc bè khi hoạt động trên đường thủy nội địa được miễn đăng ký.

Trước thực tế sau 8 năm thực hiện Luật giao thông đường thủy nội địa, số phương tiện cần đăng ký chỉ đạt 34% và số phương tiện phải đăng kiểm chỉ đạt 61%, nhiều đại biểu đề nghị Ban soạn thảo nghiên cứu sâu hơn, giữ được như Luật hiện hành và tăng cường hơn công tác quản lý thông qua các văn bản, nghị định sẽ hợp lý hơn. Các ý kiến cũng đề cập đến việc quản lý bè, mảng và phân định rõ trách nhiệm của bộ, ngành, địa phương về các vấn đề liên quan đến giao thông, bảo đảm an toàn giao thông và quy hoạch phát triển giao thông đường thủy./.