Tại khoản 1 Điều 50 Dự thảo không nên dùng từ “có thể”. Đề nghị bỏ từ “thì” trước cụm từ “tùy theo tính chất”, bỏ từ “có thể” trước cụm từ “bị xử phạt hành chính” và thay vào đó là từ “thì”: “Người nào vi phạm các quy định của Luật này tuỳ theo tính chất, mức độ vi phạm thì bị xử phạt hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự; nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật”.

Khoản 2, Điều 50 quy định: “Người yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp cho người khác mà không được uỷ quyền hợp thức trừ trường hợp cơ quan tiến hành tố tụng yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp”. Từ “hợp thức” hiện nay được dùng không phổ biến, do vậy, để mọi công dân có thể hiểu rõ, đề nghị Ban soạn thảo nên thay từ “hợp thức” thành từ “hợp pháp”.

Tại khoản 1 Điều 49 cần quy định về thời gian cấp Phiếu lý lịch tư pháp rõ hơn. Như trong dự thảo Luật khiến người đọc dễ nhầm cách tính thời gian, nên quy định rõ nếu có trường hợp được thêm ngày cấp phiếu LLTP. Trong thực tế hiện nay, một công dân cư trú nhiều tỉnh khác nhau thì phòng cảnh sát phải xác minh hồ sơ của Bộ Công an, thời gian kéo dài từ 01 đến 3 tháng, việc này gây phiền hà cho công dân. Do đó, đề nghị dự thảo Luật bổ sung: Khi Sở Tư pháp yêu cầu Trung tâm LLTP quốc gia cung cấp thông tin để cấp phiếu LLTP số 1 hoặc số 2 thì trách nhiệm của Trung tâm LLTP quốc gia trong thời hạn bao nhiêu ngày phải trả lời và ngược lại và mối quan hệ công tác giữa Trung tâm LLTP quốc gia với Sở Tư pháp như thế nào.

Tội phạm đã được xóa bỏ trong lý lịch tư pháp, nhưng đối với cá nhân chưa được xóa án tích nếu có yêu cầu cấp phiếu lý tư pháp thì án tích của họ đương nhiên được xóa bỏ hay không? Đề nghị ban soạn thảo Luật nêu rõ quy định này để tránh nhầm lẫn khi cấp phiếu lý lịch tư pháp.

Trong mục 2, chương III nên có quy định về chỉnh lý thông tin khi có sai sót hoặc thay đổi. Ví dụ: Sai về tên đệm, năm sinh hoặc có sự thay đổi về vợ chồng của đương sự…

Tại điểm a, khoản 1, đề nghị thêm từ “hình sự” vào sau từ “bản án sơ thẩm” và “bản án phúc thẩm”, cụ thể là: “10 ngày, kể từ ngày bản án hình sự sơ thẩm có hiệu lực pháp luật hoặc kể từ ngày nhận được bản án hình sự phúc thẩm”. Ghi như vậy, để chỉ rõ là chỉ có vi phạm hình sự, phải chịu trách nhiệm hình sự và chấp hành hình phạt thì mới có án tích, còn vi phạm dân sự, vi phạm hành chính… thì không có án tích. Tại điểm c, khoản 1, Luật quy định “ từ khoản 2 đến khoản 8 và khoản 13”. Đề nghị điều chỉnh ghi cụ thể ra trong Luật gồm các khoản 2,3,4,5,6,7,8 và khoản 13. Và nên thống nhất cách tính ngày và gọi thời gian tại các điểm a,b,c,d khoản 1 của Điều 16 để dễ dàng cho những người có nhiệm vụ giải thích và tuyên truyền pháp luật như giảng dạy, báo cáo viên…

Đề nghị bổ sung nhiệm vụ của Sở Tư pháp: “Cung cấp thông tin cho cơ quan tiến hành tố tụng khi có yêu cầu”. Tại khoản 3 Điều 13 quy định về “cung cấp thông tin LLTP cho Sở Tư pháp khác”chưa rõ, đề nghị giải thích rõ hơn vấn đề này và cơ chế phối hợp cung cấp thông tin ngang hàng ngang cấp như thế nào.

Thống nhất cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp được xây dựng và quản lý tại Trung tâm lý lịch tư pháp quốc gia thuộc Bộ Tư pháp và tại sở Tư pháp, chịu trách nhiệm trước Chính phủ và UBND cấp tỉnh. Tuy nhiên, việc chuyển giao công tác này từ cơ quan Công an sang Bộ Tư pháp và Sở Tư pháp đòi hỏi phải có thời gian dìa để trao đổi kinh nghiệm, tiếp nhận hồ sơ lưu trữ, tập huấn nghiệp vụ, trang bị cơ sở vật chất kỹ thuật…cho cơ quan Tư Pháp. Vì vậy công tác này cần phải có thời gian chuyển giao là hợp lý. Thời gian qua, công an đã thu thập, quản lý và lưu giữ thông tin ở nhiều cơ sở dữ liệu khác nhau, vậy khi bàn giao cho Sở Tư pháp liệu có cập nhật kịp thời và có quản lý lỗi không khi xác định lý lịch tư pháp của một người. Đo đó, đề nghị xây dựng trung tâm thông tin tội phạm thuộc công an quản lý tất cả các án tích.

Tại Điều 9 của Dự thảo quy định các cơ quan quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp bao gồm: Chính phủ ( Khoản 1); Bộ Tư pháp (khoản 2); các Bộ và cơ quan ngang bộ khác (khoản 3): UBND cấp tỉnh (khoản 4) nhưng không có khoản nào quy định về Sở Tư Pháp, trong khi đó Sở Tư Pháp là cơ quan quan trọng trực tiếp quản lý thông tin về lý lịch tư pháp. Do đó, đề nghị bổ sung thêm khoản 5 quy định Sở tư pháp vào Điều 9 này.

Tiêu đề của Điều 5 “Đối tượng quản lý lý lịch tư pháp” chưa rõ so với nội dung quy định của Điều này, đề nghị bổ sung từ “bị” vào tiêu đề “Đối tượng bị quản lý lý lịch tư pháp”.

Về quản lý lý lịch tư pháp và mục đích quản lý lý lịch tư pháp: Theo tôi, nếu quy định như trong Dự thảo sẽ rất khó cho quá trình triển khai thực hiện và như vậy thì phạm vi quyền của công dân sẽ bị hạn chế một số việc. Ví dụ: nếu quy định những việc như cấm đảm nhận những chức vụ hoặc thành lập các doanh nghiệp, các hợp tác xã thì đây là những biện pháp tôi cho rằng là những biện pháp bổ sung khi chúng ta tuyên phạt về hình sự thì quy định vào trong Luật tôi thấy phù hợp, còn nếu quy định như thế này là sẽ hạn chế một số quyền của công dân. Bởi vì trong án về phá sản, tôi thấy hiện tại Tòa chỉ xử lý đối với những trường hợp mà tuyên bố phá sản, và giải quyết các khoản nợ nần của các doanh nghiệp, chứ không có tuyên biện pháp này, không ghi biện pháp này vào bản án. Vì vậy, nếu biện pháp này ghi trong bản án về phá sản thì tôi cho rằng việc áp dụng như vậy là không đúng, bởi vì đây là những biện pháp mà tôi cho là biện pháp bổ sung của Luật hình sự thì không thể quy định trong một bản án về phá sản được. Cho nên, quy định như thế này tôi cho là không phù hợp. Nếu chúng ta muốn mở rộng thì chúng ta sẽ mở rộng phạm vi hơn, kể cả đối với lĩnh vực vi phạm pháp luật hành chính, còn quy định như thế tôi cho rằng sẽ hạn chế quyền công dân. Về phá sản và cấm đảm nhận chức vụ công việc Nếu chúng ta quy định như trong Dự thảo thì sẽ mâu thuẫn với một số trường hợp, trong các doanh nghiệp tư nhân, vì các doanh nghiệp tư nhân không đăng ký hình thức. Ví dụ: hợp tác xã hoặc công ty, nhưng trong tay họ quản lý số vốn có khi là hàng tỷ đồng, nhưng trong quá trình làm ăn họ bội tín và họ đưa nhau ra tòa tranh chấp, họ cũng dẫn đến trường hợp bị phá sản, trường hợp này Tòa án không tuyên là phá sản thì những trường hợp thực tế, họ cũng có những vi phạm nhất định dẫn đến việc bị vỡ nợ, thì chúng ta cũng không có quy định vào đây. Vì vậy, tôi đề nghị không quy định trường hợp cấm đảm nhận những chức vụ, mà chỉ khi nào trong bản án hình sự có quy định những việc này, thì tôi đề nghị là có ghi vào trong lý lịch tư pháp.

- Tôi cho rằng, nếu tiếp tục như trong Dự thảo thì cứ mỗi luật lại có một trung tâm. Ví dụ, đây chỉ là một phần việc rất nhỏ trong hoạt động của cơ quan tư pháp. Hiện nay, có địa phương có Phòng quản lý hộ tịch và lý lịch tư pháp, chưa tách phần bổ trợ tư pháp và phần hành chính tư pháp nên Phòng này vẫn thực hiện việc này và chỉ bố trí 1 chuyên viên để làm việc này. Nếu chúng ta thành lập một Trung tâm này thì sẽ dẫn đến tình trạng phí. Còn trung tâm của quốc gia là phù hợp, nhưng ở cấp tỉnh mà như thế này thì chúng tôi thấy cũng chưa phù hợp. - Dự thảo Luật quy định Trung tâm lý lịch tư pháp cấp tỉnh do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thành lập, trực thuộc Sở Tư pháp, có tư cách pháp nhân, có con dấu, tài khoản riêng và giúp Ủy ban nhân dân thực hiện quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp và thực hiện các nhiệm vụ. Tôi cho rằng quy định như vậy là mâu thuẫn, bởi vì Trung tâm là đơn vị thuộc Sở, thuộc sở thì không thể trực tiếp đi giúp việc cho Ủy ban nhân dân tỉnh được, mà giúp việc cho Ủy ban nhân dân tỉnh phải là cấp sở. Một Trung tâm như thế này lại đi giúp cho Ủy ban nhân dân tỉnh sẽ không phù hợp và sẽ dẫn đến ngành nào cũng như vậy, các sở sẽ như thế nào và Ủy ban lúc bấy giờ sẽ quản lý như thế nào? quy định như vậy không phù hợp mà nên quy định một đơn vị thuộc sở là được, còn việc tham mưu giúp việc cho Ủy ban nhân dân phải là Giám đốc sở chứ không phải Giám đốc trung tâm này. - Hiện nay, theo các biểu mẫu của Bộ Tư pháp thì thực tế ở địa phương toàn bộ con dấu và chức danh để ký đóng dấu đối với lý lịch tư pháp, phiếu lý lịch tư pháp là Giám đốc sở chứ không phải Giám đốc trung tâm. Vì vậy, quy định này là không cần thiết. Đề nghị Ban soạn thảo xem xét lại chỗ này. - Phiếu lý lịch tư pháp lại được quy định cấp 1 năm 1 lần để cho người có yêu cầu biết. Quy định như vậy là không cần thiết, vì khi người ta có lý lịch tư pháp đương nhiên người ta được biết và người ta yêu cầu cấp thì họ sẽ cấp chứ không phải cứ 1 năm chúng ta lại cấp một lần. - Việc đương nhiên được xóa án, đây là quy định về nội dung của Bộ luật tố tụng hình sự, cho nên khi Bộ luật tố tụng hình sự chưa sửa đổi thì Luật ban hành sau không nên chồng chéo. Nếu thực tế cần thiết thì sửa Bộ luật tố tụng hình sự. Trung tâm lý lịch tư pháp quản lý theo dõi lâu nay không thể chặt chẽ như ở Tòa án. Trung tâm được quyền ghi đương nhiên được xóa án là không phù hợp với Bộ luật tố tụng hình sự, vì vậy đề nghị nghiên cứu xem xét lại vấn đề này.

Chúng ta không nên coi nhẹ mục đích quản lý nhà nước, chỉ chú trọng về mặt giải quyết, đáp ứng yêu cầu của công dân, hai vấn đề này cần phải được quan tâm đúng tầm quan trọng như nhau. Vấn đề này có liên quan đến quyền công dân, quyền dân sự của công dân được quy định trong Hiến pháp cũng như trong các bộ luật. Cho nên vấn đề đặt ra để quy định trong một dự án do Quốc hội ban hành có tầm hiệu lực cao hơn Thông tư liên tịch số 07 hiện nay. Vì vậy, việc ban hành luật này là cần thiết.

Tôi cơ bản tán thành với phạm vi điều chỉnh được thể hiện trong dự thảo Luật, bởi vì ngoài thông tin về án tích, về thi hành bản án, còn có vấn đề quyết định tại Điều 96 của Luật phá sản năm 2004 về cấm đảm nhiệm chức vụ đối với một số người là chủ donh nghiệp, Chủ tịch Hội đồng quản trị trong trường hợp Tòa án tuyên bố doanh nghiệp, Hợp tác xã bị phá sản và cấm đảm nhiệm chức vụ trong một thời hạn nhất định nào đó. Điều này còn liên quan đến vấn đề quản lý nhà nước trong việc thực hiện Luật doanh nghiệp vì trong Luật doanh nghiệp cũng quy định "những cá nhân không được phép thành lập doanh nghiệp hoặc tham gia quản lý là những người đang bị kết án, đã bị kết án chưa được xóa án tích hoặc những trường hợp theo quy định của Luật phá sản".

Từ năm 1956 theo thỏa thuận, quản lý lý lịch tư pháp được giao cho Bộ Công an, đến năm 1999 theo Thông tư liên tịch số 07 thì chuyển giao cho cơ quan tư pháp, cho nên từ nhiều năm nay ngành tòa án không có cơ sở dữ liệu riêng về quản lý lý lịch tư pháp. Nếu chúng ta hiểu đơn giản rằng lý lịch tư pháp chỉ cần tòa án cấp cho một Phiếu là đã bị kết án, đã xóa án tích rồi thì không hẳn, bởi lý lịch tư pháp bao gồm rất nhiều thông tin và bản án của tòa án chỉ là một căn cứ để các cơ quan có thẩm quyền làm, hoàn chỉnh lý lịch tư pháp. Không phải tất cả các thông tin trong một bản án là đã bao hàm hết ý nghĩa của lý lịch tư pháp. Chúng tôi thấy nếu giao cho Tòa án sẽ có một vấn đề nữa là ở nước ngoài tòa án người ta cũng đảm nhiệm luôn cả thi hành án dân sự, Tòa án Việt Nam có chịu trách nhiệm thi hành án dân sự đâu? Muốn được coi là xóa án tích thì ngoài việc có xác nhận của cơ quan có thẩm quyền về thi hành án hình sự là đã chấp hành xong hình phạt chính, thì còn có xác nhận của cơ quan thi hành án dân sự về xác định đã hoàn thành việc thi hành nghĩa vụ dân sự và các nghĩa vụ khác. Nghĩa vụ đó nên giao cho cơ quan thi hành án dân sự, nếu giao cho tòa án, tòa án lại phải yêu cầu cơ quan dân sự cung cấp cho; lại lòng vòng như hiện nay. Toà án nên nâng cao chất lượng xét xử, tập trung vào hoạt động xét xử, trong khi chưa có đội ngũ mà giao tòa án cũng sẽ có vấn đề phát sinh. + Nếu tiếp tục giao cho các cơ quan công an thì cũng lại có vấn đề, là tất cả các bản án, quyết định của tòa án, tòa án lại phải chuyển cho cơ quan công an, rồi vấn đề thi hành án dân sự cũng phải chuyển cho cơ quan công an để cơ quan công an có đầy đủ thông tin về lý lịch tư pháp, không thể đơn giản như hiện nay đang thực hiện. Dù ở góc độ nào, phân tích ở cơ quan nào, đều có cái thuận, nhưng đều có cái trái. Với mong muốn có một trung tâm quốc gia để thống nhất quản lý nhà nước từ nay trở đi cho đúng quy trình, quản lý thật chặt chẽ để đáp ứng yêu cầu của công dân cũng như quản lý nhà nước thì chúng tôi tán thành phương án có trung tâm, nhưng phải tính làm sao đảm bảo yêu cầu vừa thực hành tiết kiệm, không phình bộ máy hành chính v.v... - Việc xây dựng các cơ sở dữ liệu tư pháp là tài sản quốc gia. Dữ liệu ở đây không phải là các thông tin đơn thuần mà đây là tài sản quốc gia thuộc sở hữu của Nhà nước, của nhân dân và do các cơ quan theo luật định quản lý, nó không đơn giản chỉ là một vài thông tin, cho nên phải có quy trình xác lập, quy trình quản lý và phải có quy trình bảo vệ nó. Nếu quan niệm là chỉ xây dựng trên các mạng thông tin điện tử để cho bất kỳ ai cũng được cập nhật thì không đúng, nó trái với quy định của Bộ luật dân sự về bí mật đời tư. Bởi vì việc thu thập thông tin, công bố thông tin liên quan đến bí mật đời tư, phải được sự đồng ý của người có liên quan và phải theo đúng quyết định của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền, chúng ta phải hết sức cân nhắc việc này.