Dự thảo luật Bảo vệ môi trường (sửa đổi): Cuộc sống người dân là mục tiêu bảo vệ!
- 20/09/2013
Ngày 19-9, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về Dự án Luật Bảo vệ môi trường sửa đổi. Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng nhắc rằng dự thảo luật đã "quên” quy định về hạt nhân, trong khi sắp tới nước ta sẽ làm điện hạt nhân. Tồn tại về môi trường trong quản lý đất đai, khoáng sản tài nguyên, nhưng xử lý thì không rõ.
Đòi tiền 2 lần?
Đó là vấn đề được Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính- Ngân sách Phùng Quốc Hiển đặt ra khi đánh giá về dự án luật này. Ông Hiển nói: "Luật có đưa ra vấn đề về ngân sách nhà nước cho bảo vệ môi trường, trong khi đó vấn đề quỹ bảo vệ môi trường cũng lại đòi ngân sách. Đã có ngân sách rồi, lại đòi thêm nữa. Vậy là đòi 2 lần ngân sách. Giờ anh nào cũng đòi tăng ngân sách thì lấy đâu ra tiền”. Ông Hiển cũng cho biết, khi đi tiếp xúc cử tri, nhận thấy rằng tần suất của cử tri phản ánh về môi trường tăng lên. "Vậy luật có đáp ứng được nhu cầu của dân không? Đọc qua, tôi cảm thấy chưa đầy đủ. Nếu chúng ta thông qua thì lại rơi vào tình trạng cũ, đó là không ai bị xử lý” - ông Hiển chỉ rõ. Từ câu chuyện chôn thuốc trừ sâu xuống lòng đất tại Thanh Hóa, ông Hiển đặt vấn đề, chất độc hại xuống lòng đất thì xử lý thế nào?
Còn Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, công nghệ và môi trường Phan Xuân Dũng cho biết, có ý kiến cho rằng, có một số dự án phải lập báo cáo đầu tư, xin chủ trương đầu tư nhưng sau khi lập báo cáo đánh giá tác động môi trường thấy xuất hiện những tác động xấu đến môi trường, buộc phải điều chỉnh dự án, thậm chí phải đình chỉ dự án, gây lãng phí cho chủ đầu tư và xã hội. Vì vậy, việc quy định 2 bước lập đánh giá tác động môi trường đối với một số dự án lớn, có tác động xấu đến môi trường phải do Chính phủ quy định là cần thiết. "Tuy nhiên, cũng có luồng ý kiến cho rằng việc quy định 2 bước như vậy sẽ phát sinh thủ tục hành chính rườm rà, phức tạp. Đánh giá tác động môi trường sơ bộ có thể gây lãng phí cho chủ đầu tư và xã hội, nảy sinh xung đột với một số quy định của một số luật khác, đơn cử đó là luật Đầu tư”-ông Dũng nói.
Thời hiệu khởi kiện là 2 năm thì kiện được ai?
Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Nguyễn Văn Hiện cho rằng, quy định thời hiệu khởi kiện bồi thường thiệt hại về môi trường 2 năm kể từ ngày quyền và lợi ích hợp pháp bị xâm phạm là không hợp lý. Theo ông Hiện, vấn đề ô nhiễm môi trường có tính đặc thù riêng. Bởi lẽ, vấn đề môi trường không thể phát hiện được ngay mức độ ô nhiễm mà phải có thời gian. "Có nhiều vụ việc có khi phải đến 10 năm thì chất độc mới phát tác, và ảnh hưởng đến đời sống nhân dân. Lúc đó đã quá 2 năm rồi, vậy thì kiện được ai” - ông Hiện nêu vấn đề.
Không ít ý kiến cho rằng nhiều quy định trong dự thảo luật lần này không đáp ứng được những vấn đề mà thực tiễn đặt ra. Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng - An ninh Nguyễn Kim Khoa chỉ rõ rằng, nhiều quy định mới chỉ nói đến "biển” chứ không nói đến "đảo”. Đặc biệt, nhiều quy định chỉ áp dụng đến vùng đất liền chứ lãnh hải thì không áp dụng được. "Nội hàm phải thiết kế với đối tượng điều chỉnh, tránh kế thừa luật cũ nhiều quá. Nếu mở rộng thì không áp dụng được. Chính vì vậy, cần cân nhắc điều chỉnh cho phù hợp với hệ thống pháp luật nói chung, nhất là Luật Biển Việt Nam” - ông Khoa nói.
Thấy vi phạm không giải quyết, trách nhiệm đến đâu?
Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng nhắc rằng dự thảo luật đã "quên” quy định về hạt nhân, trong khi sắp tới nước ta sẽ làm điện hạt nhân. Tồn tại về môi trường trong quản lý đất đai, khoáng sản tài nguyên, nhưng xử lý thì không rõ. Ông nhấn mạnh, cấp phép sai làm ô nhiễm môi trường là tham nhũng. "Cấp giấy phép bậy để người ta phá hoại môi trường thì phải giải quyết thế nào? Những vi phạm thấy rõ mà không chịu giải quyết thì trách nhiệm đến đâu?” - Chủ tịch Quốc hội lưu ý. Theo Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng, luật này chính là một trong những cơ chế đảm bảo để con người được sống trong bầu không khí trong lành như Hiến pháp đã ghi. Do đó, cơ quan soạn thảo cần tiếp thu các ý kiến, rà soát, nghiên cứu và chỉnh lý thật kỹ trước khi trình ra Quốc hội. "Tồn tại trong bảo vệ môi trường hiện nay liên quan chế độ trách nhiệm. Do đó, Luật Bảo vệ môi trường sửa đổi cần quy định rõ việc xử lý trách nhiệm”, Chủ tịch QH thẳng thắn.
Còn Chủ tịch Hội đồng Dân tộc K’sor Phước cho rằng, môi trường liên quan không những đời sống hiện tại mà còn cả tương lai thế hệ sau. Hãy lấy cuộc sống của dân làm mục tiêu bảo vệ. Do đó, nếu không phát huy nội lực của nhân dân, của hệ thống chính quyền cơ sở thì có xây dựng luật và đầu tư lớn cũng không thể đảm bảo thành công trong bảo vệ môi trường.
Hoài Vũ
| Tiết kiệm, chống lãng phí: Không có địa chỉ, làm sao giám sát? Chiều cùng ngày, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về Báo cáo của Chính phủ về việc thi hành Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2013. Theo đánh giá của Ủy ban Tài chính-ngân sách của Quốc hội, Báo cáo của Chính phủ chưa nêu đầy đủ, cụ thể và chưa làm rõ nguyên nhân về tình trạng trốn thuế, nợ đọng thuế lớn và tăng cao đột biến ở một số địa phương, ảnh hưởng đến công tác điều hành ngân sách nhà nước; chưa nêu được con số lãng phí tổng cộng hết bao nhiêu, bao gồm lãng phí về thời gian, và lao động. Báo cáo lãng phí trong năm chưa tổng hợp được, để cân đối xem được mất như thế nào. Chưa nêu được việc thực hiện một số Nghị quyết của Quốc hội và Quyết định của Chính phủ trong 2 năm (2012, 2013). Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính-ngân sách của Quốc hội Phùng Quốc Hiển chỉ rõ, ở một số địa phương công tác quản lý đất đai vẫn còn nhiều tồn tại, hạn chế. Tình trạng để đất hoang hóa, quy hoạch treo chậm được xử lý, khắc phục vẫn tồn tại ở một số địa phương. Việc sử dụng tài sản công ở một số nơi còn lãng phí, nhất là việc sử dụng hệ thống cảng biển ở một số địa phương hiệu quả thấp, không đạt được mục tiêu đầu tư đặt ra. Tình trạng đầu tư xây dựng quảng trường, trung tâm hội nghị, nhà văn hóa của một số địa phương vượt quá nhu cầu cần thiết, tần suất sử dụng thấp, kinh phí bảo dưỡng, duy trì lớn trong khi ngân sách nhà nước đang rất khó khăn, chưa phù hợp với thực tiễn, gây lãng phí. Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội Ksor Phước cho rằng, "Phải chỉ đích danh những cơ quan đơn vị còn lãng phí trong quản lý sử dụng đất đai, ngành nào, địa phương nào? Tôi đi một số tỉnh, thấy có tình hình đất cho trụ sở rộng mênh mông, thoải mái, như là một công viên. Vậy chuẩn mực cho vấn đề đất cho trụ sở thế nào?” Nếu không chỉ rõ địa chỉ, thì làm sao giám sát được. Thùy Dương |