Đại biểu Quốc hội làm việc tại tổ cho ý kiến về 2 dự thảo Luật

Đại biểu Quốc hội thảo luận ở tổ về 2 dự thảo Luật chiều 14/11. Ảnh: Đỗ Thoa 

Có nên lập lực lượng chuyên trách chống khủng bố?

Thảo luận tại tổ về dự thảo Luật Phòng, chống khủng bố, các đại biểu vẫn còn có ý kiến khác nhau về vấn đề này.

Theo báo cáo Thẩm tra dự thảo Luật của Ủy ban Quốc phòng và an ninh của Quốc hội, hiện có hai loại ý kiến về việc nên hay không nên có lực lượng chuyên trách thực hiện chống khủng bố (Điều 10, Điều 11, Điều 12).

Loại ý kiến thứ nhất đề nghị không thành lập lực lượng chuyên trách riêng, mà giao thêm nhiệm vụ và huấn luyện kỹ lưỡng cho các lực lượng chủ chốt sẵn có (như các lực lượng an ninh, tình báo, tác chiến, cảnh sát cơ động, đặc nhiệm, đặc công, phòng cháy chữa cháy, phòng hóa…) để sẵn sàng phối hợp làm nhiệm vụ khi có khủng bố xảy ra. Lực lượng này khi được điều động tham gia chống khủng bố thì có thể gọi là lực lượng thi hành các biện pháp chống khủng bố.

Loại ý kiến thứ hai, tán thành với dự thảo Luật là cần phải tổ chức lực lượng chuyên trách thực hiện chống khủng bố, được giao nhiệm vụ rõ ràng để phòng ngừa và xử lý kịp thời, có hiệu quả các hành vi khủng bố.

Ủy ban Quốc phòng và An ninh của Quốc hội tán thành với loại ý kiến thứ nhất này vì cho rằng nếu xây dựng lực lượng chuyên trách chỉ thực hiện nhiệm vụ chống khủng bố sẽ gây lãng phí do đòi hỏi phải có sự đầu tư lớn về nhân lực, vật lực.

Ủy ban đề nghị chỉ nên giao nhiệm vụ này cho các lực lượng, đơn vị chủ chốt sẵn có như cách làm hiện nay để sẵn sàng phối hợp làm nhiệm vụ khi có khủng bố xảy ra là phù hợp với tình hình tổ chức biên chế, trang bị và khả năng của các lực lượng hiện nay ở nước ta, đã được kiểm nghiệm trên thực tế qua các cuộc diễn tập phòng, chống khủng bố.

Về nhiệm vụ, quyền hạn của các lực lượng này khi tham gia chống khủng bố, Ủy ban Quốc phòng và an ninh cho rằng chỉ nên giới hạn trong việc thi hành các biện pháp chống khủng bố theo chức năng, nhiệm vụ và theo mệnh lệnh, sự phân công của người có thẩm quyền.

Thảo luận về vấn đề này, đại biểu Bùi Văn Tỉnh (Hòa Bình), đại biểu Nguyễn Thị Khá (Trà Vinh) tán thành với loại ý kiến thứ nhất và cho rằng thay vì lập lực lượng chuyên trách thì nên đầu tư huấn luyện, trang thiết bị hiện đại, phát huy lực lượng sẵn có trong thực hiện phòng, chống khủng bố.

Cùng quan điểm, đại biểu Nguyễn Viết Nhiên (Hải Phòng), Nguyễn Minh Kha (Cần Thơ), Chu Sơn Hà (Hà Nội) cũng cho rằng, có nhiều quốc gia thành lập lực lượng chống khủng bố riêng nhưng trong điều kiện cụ thể ở nước ta, không nên lập lực lượng chuyên trách riêng vì cần trang bị, đầu tư rất lớn mà nên kiêm nhiệm với lực lượng nòng cốt là Công an, Quân đội. Tuy nhiên, cũng cần xác định vai trò trách nhiệm của mỗi cơ quan, đơn vị trong tình huống nhất định bởi trong những vụ có quy mô lớn, lực lượng theo quy định có thể chưa đủ.

Đại biểu Nguyễn Minh Kha (Cần Thơ), Chu Sơn Hà (Hà Nội), Đào Văn Bình (Hà Nội) đề nghị dự thảo cần đưa ra được khái niệm rõ ràng, riêng biệt về khủng bố, xác định rõ hơn hành vi khủng bố phù hợp với thực tiễn Việt Nam và là cơ sở phân biệt với các hành vi chống phá khác, đảm bảo tính thống nhất với Bộ luật hình sự.

Trái ngược quan điểm trên, nhiều ý kiến đại biểu tán thành với dự thảo Luật là cần phải tổ chức lực lượng chuyên trách thực hiện chống khủng bố, được giao nhiệm vụ rõ ràng để phòng ngừa và xử lý kịp thời, có hiệu quả các hành vi khủng bố.

Đại biểu Phạm Trường Dân (Quảng Nam) cho rằng, qua thực tế cho thấy cần có một lực lượng chuyên trách vì yếu tố “phòng” mới là chính chứ không phải khi có khủng bố mới “chống”. Theo đại biểu, lực lượng chuyên trách này không cần đông nhưng được giao nhiệm vụ cụ thể, rõ ràng. Các lực lượng khác (công an giao thông, phòng cháy chữa cháy...) có trách nhiệm phối hợp khi xử lý tình huống.

“Nếu cứ diễn tập tràn lan như hiện nay thì khi có tình huống việc xử lý vẫn thiếu chủ động, không dứt khoát”, đại biểu nêu ý kiến.

Cùng chung quan điểm, đại biểu Trần Trí Dũng (đoàn Hà Tĩnh) khẳng định cần có lực lượng chuyên trách. Còn về quy mô ra sao, ở cấp nào cần nghiên cứu, tính toán.

“Yếu tố “phòng” cần phải được quan tâm đặc biệt. Tình hình ngày càng phức tạp, nguy cơ ngày càng lớn mà thiếu lực lượng chuyên trách là không ổn”, đại biểu nhấn mạnh.

Thảo luận về dự thảo Luật này, một số ý kiến đề nghị, cần quy định rõ chủ thể có thẩm quyền xác định vụ việc khủng bố, chủ thể có thẩm quyền quyết định các biện pháp phòng, chống khủng bố như quyết định điều động quân đội, công an tham gia chống khủng bố, quyết định những nội dung cần hợp tác quốc tế…

Các đại biểu cũng đã cho ý kiến về nhiều nội dung cụ thể như: Về tên gọi, phạm vi điều chỉnh của Luật, khái niệm “khủng bố”; nguyên tắc phòng, chống khủng bố; Ban chỉ đạo, lực lượng chuyên trách thực hiện chống khủng bố; biện pháp phòng ngừa, chống khủng bố...

Ban hành Luật Giáo dục quốc phòng - an ninh là cần thiết

Cũng trong chiều nay, các đại biểu Quốc hội thảo luận về Dự án Luật Giáo dục quốc phòng-an ninh (QPAN). Các ý kiến đều cho rằng việc Ban hành Luật này là cần thiết, tuy nhiên các điều khoản, bố cục, từ ngữ phải được nghiên cứu, làm rõ hơn.

Có ý kiến cho rằng, dự thảo Luật còn thiên về xu hướng hành chính, tính xã hội hóa chưa cao, chưa phát huy được tổng hợp nguồn lực xã hội cho giáo dục quốc phòng an ninh, nhất là giáo dục quốc phòng an ninh toàn dân.

Báo cáo Thẩm tra dự thảo Luật cho biết, đa số ý kiến của Ủy ban Quốc phòng- An ninh của Quốc hội tán thành với ý kiến trên và cho rằng, quy định tại Điều 5 và Điều 7 còn nặng tính hành chính, chủ yếu tập trung vào vai trò Nhà nước, chưa thấy được vai trò xã hội trong giáo dục quốc phòng an ninh.

Để đáp ứng yêu cầu xây dựng nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân trong tình hình mới, cùng với vai trò của cơ quan nhà nước, các ý kiến đề nghị dự thảo Luật cần bổ sung quy định cụ thể và chặt chẽ về yêu cầu, nội dung, hình thức và cơ chế tổ chức hoạt động xã hội hóa theo hướng thu hút sự tham gia rộng rãi của cơ quan, tổ chức và cá nhân với các hình thức thích hợp, nhằm huy động tổng hợp nguồn lực xã hội cho công tác giáo dục quốc phòng, trên cơ sở đó khơi dậy lòng yêu nước, đề cao trách nhiệm công dân tự giác học tập và thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, hạn chế những quy định mang tính hành chính bắt buộc.

Trong phiên thảo luận ở tổ, nhiều đại biểu bày tỏ băn khoăn về tính cụ thể của dự thảo, dễ dẫn đến tình trạng “luật chờ Nghị định”. Theo Điều 42 của dự thảo, có tới 23 điều, khoản được giao Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các Bộ hướng dẫn thi hành. Các đại biểu đề nghị, với những nội dung đã được thực tiễn kiểm nghiệm, tính khả thi cao thì nên quy định ngay trong Luật để hạn chế đến mức thấp nhất số lượng văn bản hướng dẫn thi hành. Đồng thời, cần rà soát, cân nhắc kỹ các nội dung trong dự thảo để tránh sự trùng lặp, mâu thuẫn với các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật.

Đại biểu Nguyễn Viết Nhiên (Hải Phòng) đề nghị bổ sung Điều 16 về bồi dưỡng kiến thức QPAN cho chức sắc, nhà tu hành tôn giáo, già làng, trưởng bản vì đây là những người có uy tín rất cao, cần tăng cường sự tham gia tích cực của họ trong công tác GDQPAN.

Đồng tình với ý kiên trên, đại biểu Thích Minh Châu (Hà Nội) cũng cho rằng, tôn giáo là lực lượng mạnh, có vai trò không nhỏ, cần có hình thức phù hợp sao cho lực lượng này tham gia tích cực, phát huy sức mạnh; tránh mệnh lệnh hành chính.

Đại biểu Bùi Thị An (Hà Nội) đề nghị mở rộng đối tượng người dân vùng sâu, vùng xa để nâng cao tinh thần yêu nước, ý thức bảo vệ QPAN.