Cần làm rõ hơn thẩm quyền của Hải quan tuần tra, kiểm soát trên biển

Sáng 30-5, Quốc hội cho ý kiến vào dự án Luật Hải quan (sửa đổi), đa số các đại biểu Quốc hội (ĐBQH) tán thành cao đối với dự án Luật đã được chỉnh lý, tiếp thu sau kỳ họp thứ 6 của Quốc hội.
Phát biểu tại Hội trường, hầu hết các ĐBQH đều đánh giá cao những tiếp thu, chỉnh lý trong nội dung của dự thảo Luật trình QH lần này.
Cần chế độ đãi ngộ đặc thù đối với công chức Hải quan
Cơ bản thống nhất với dự thảo Luật, ĐB Trương Thái Hiền (Kiên Giang) cho biết, thời gian qua lực lượng hải quan cùng với các lực lượng khác đã góp phần tích cực trong việc giữ cửa kinh tế của nước nhà, góp phần phát triển kinh tế- xã hội, đồng thời góp phần tốt cho việc quản lý nền kinh tế.
Đánh giá cao đóng góp của ngành Hải quan, ĐB Võ Trọng Việt (Kon Tum) cho rằng: “Anh em hải quan có quyết tâm và cố gắng rất lớn, đóng góp tích cực cho quản lý và phát triển kinh tế nước nhà. Tôi thấy rằng QH thảo luận khen chê rất rõ ràng, đây là phần thưởng rất lớn cho ngành Hải quan”.
Đồng tình với dự thảo Luật quy định về hệ thống tổ chức hải quan, ĐB Nguyễn Hữu Đức (Bình Định) cho rằng, cần luật hóa, rà soát các quy định về chế độ, về chức danh tiêu chuẩn, vấn đề lương và phụ cấp thâm niên đối với cán bộ hải quan cũng như chế độ khác. Bởi vì những chế độ chính sách này được Đảng và Nhà nước quan tâm, ngành Hải quan đã thực hiện ổn định từ nhiều năm nay.
Quan tâm đến chế độ phục vụ của công chức hải quan, ĐB Nguyễn Hữu Hùng (Tiền Giang) cho rằng quy định như dự thảo Luật vừa thiếu, vừa thừa. Vì chế độ phục vụ đãi ngộ đối với công chức hải quan, cơ bản phải thực hiện theo quy định của Luật Cán bộ, công chức. Tuy nhiên, ĐB ủng hộ quan điểm, do yêu cầu đặc thù của ngành, nếu cần quy định thêm thì chỉ quy định các chế độ đãi ngộ đặc thù đối với công chức hải quan so với cán bộ, công chức khác. “Vì vậy, để bảo đảm tính minh bạch trong chính sách, tôi đề nghị nghiên cứu cụ thể và có quy định cụ thể hơn về các chế độ đặc thù của công chức hải quan để làm căn cứ cho Chính phủ quy định sau này”, ĐB Hùng nói.
Đồng tình với quan điểm của một số ĐBQH, kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch QH Uông Chu Lưu cũng nhấn mạnh về chế độ, chính sách của cán bộ, công chức hải quan tuy có quy định trong dự án Luật, nhưng cần có thêm một số quy định có tính nguyên tắc để sau này áp dụng cho cán bộ, công chức hải quan đủ điều kiện thực hiện tốt nhiệm vụ được giao.
Giao thêm thẩm quyền cho lực lượng Hải quan chống buôn lậu
Về thẩm quyền của cơ quan Hải quan, công chức Hải quan trong việc xử lý hành vi buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới, ĐB Nguyễn Hữu Đức (Bình Định) nhất trí với quy định thẩm quyền của cơ quan Hải quan, công chức Hải quan theo pháp luật xử lý vi phạm hành chính và vận dụng quy định của pháp luật tố tụng hình sự và tương ứng với đó là sửa đổi một số quy định có liên quan trong dự Luật này tại các điều khoản thi hành.
“Trường hợp căn cứ cho rằng qua hành vi buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới thì tôi tán thành cao việc trao thẩm quyền cho Chi cục trưởng Chi cục Hải quan, Đội trưởng Đội kiểm soát hải quan và Đội trưởng Đội kiểm soát trên biển được dừng phương tiện và các hành vi khác. Tuy nhiên, để chặt chẽ thì vẫn phải theo trình tự, thủ tục của Luật xử lý vi phạm hành chính”, ĐB Đức đề nghị.
Nhìn từ thực tế công tác quản lý hải quan những năm vừa qua, ĐB Trần Ngọc Vinh (Hải Phòng) cho rằng, dự thảo Luật có một số biện pháp nghiệp vụ kiểm soát hải quan như tuần tra hải quan, điều tra, xác minh. Tuy nhiên, ngoài các biện pháp được nêu trong dự thảo Luật còn có các biện pháp kiểm soát hải quan khác theo Quyết định 65 của Thủ tướng Chính phủ ban hành quy chế hoạt động của lực lượng hải quan phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới.
Vì vậy, ĐB đề nghị cần được bổ sung vào dự thảo để luật hóa tạo cơ sở pháp lý cao cho hoạt động của lực lượng kiểm soát hải quan đạt hiệu quả như biện pháp vận động quần chúng, điều tra, nghiên cứu nắm tình hình các biện pháp trinh sát cần thiết như biện pháp cơ sở bí mật, tổ chức đấu tranh chuyên án trinh sát nội tuyến, trinh sát ngoại tuyến, trinh sát kỹ thuật.
ĐB cũng tán đồng quy định cho phép lực lượng hải quan có thẩm quyền tạm giữ người vi phạm nhằm kịp thời ngăn chặn, xử lý hành vi vi phạm để bảo đảm tính thống nhất và thẩm quyền của lực lượng hải quan tại dự thảo Luật lần này với Luật xử lý vi phạm hành chính.
ĐB Trương Thái Hiền (Kiên Giang) cũng đồng tình với phương án trình về giao thêm thẩm quyền cho lực lượng Hải quan của dự thảo Luật và cho rằng, đây là một quy định nhằm tăng cường hiệu lực, hiệu quả cho công tác phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới. Đồng thời, ĐB đề nghị giao thêm thẩm quyền cho lực lượng hải quan trong việc truy đuổi hành vi vi phạm ra ngoài địa bàn hải quan là cần thiết, thiết thực nhằm ngăn chặn kịp thời hiệu quả trong công tác phòng, chống buôn lậu trong tình hình mới.
Đồng tình với nhiều ý kiến trước đó, ĐB Nguyễn Văn Luật (Kiên Giang) cho rằng: “Các vị đại biểu phát biểu trước cũng đã nhấn mạnh rất nhiều đến việc cần thiết để tiếp tục triển khai có hiệu quả các quy định của Luật Biển Việt Nam. Trong đó có rất nhiều lực lượng trực tiếp phải thực hiện như cảnh sát biển, bộ đội biên phòng. Trong tình hình đang phức tạp hiện nay trên Biển Đông thì cần cả lực lượng kiểm ngư và lực lượng hải quan. Dự thảo Luật đã có thể hiện ở Điều 87, Khoản 4, nhưng theo tôi đề nghị phải cụ thể hóa hơn, nhất là phải cụ thể hơn thẩm quyền của cơ quan Hải quan được thực hiện nhiệm vụ tuần tra, kiểm soát trên vùng biển nội thủy, lãnh hải của nước ta, phù hợp với quy định của Luật Biển Việt Nam”.
ĐB Nguyễn Văn Luật khẳng định, cần tăng cường nhiệm vụ của lực lượng hải quan phối hợp với các lực lượng chức năng khác để tạo nên sức mạnh tổng hợp, để chúng ta thực hiện tốt bảo vệ chủ quyền, quyền tài phán của đất nước.
Minh Anh/Báo Hải quan Online