Thứ năm, ngày 21/02/2019login

Dự thảo Luật Đất đai sửa đổi: Cần có bước đột phá về hạn điền

Xóa bỏ hạn điền đối với đất đang được sử dụng làm nông nghiệp; cho phép nông dân tích tụ ruộng đất, đẩy mạnh phát triển kinh tế trang trại, hài hòa giữa lợi ích nhà nước, người dân trong quá trình sử dụng đất… là những vấn đề được đặt ra tại hội thảo tham vấn, đóng góp ý kiến về nội dung sửa đổi Luật Đất đai 2003 do Ủy ban Kinh tế của Quốc hội; Quỹ Hợp tác và Phát triển ( C&D) tổ chức ngày 15-10 tại Hà Nội.
Xóa bỏ hạn điền
 
Theo ông Vũ Quốc Tuấn, nguyên thành viên Ban Nghiên cứu của Thủ tướng, để phát huy hiệu quả của quỹ đất đai, cần có những đột phá hơn nữa trong chính sách, pháp luật về đất đai, kể cả trong việc sửa đổi Luật Đất đai 2003 cũng như trong các văn bản dưới luật sẽ được ban hành trong thời gian tới.
 
Theo Điều 109 dự thảo, thời hạn giao đất nông nghiệp cho hộ gia đình, cá nhân sử dụng là 50 năm; khi hết thời hạn, người sử dụng đất được Nhà nước tiếp tục giao đất nếu có nhu cầu tiếp tục sử dụng, chấp hành đúng pháp luật về đất đai trong quá trình sử dụng và việc sử dụng đất đó phù hợp với quy hoạch sử dụng đất đã được xét duyệt. Thời hạn cho thuê đất nông nghiệp đối với hộ gia đình, cá nhân sử dụng là không quá 50 năm. Thời hạn giao đất, cho thuê đất đối với các tổ chức kinh tế cũng được kéo dài đến 50-70 năm, gấp trên hai lần so với quy định hiện nay. Đây là một điểm mới, tiến bộ cần được ghi nhận.
 
Tuy nhiên, theo ý kiến của nhiều chuyên gia, cần xóa bỏ hạn điền. Cụ thể, đối với vùng đang sử dụng là đất nông nghiệp, thì Nhà nước nên giao cho các tổ chức và cá nhân "sử dụng ổn định lâu dài” (như đã ghi trong Điều 18 Hiến pháp 1992), tức là không có thời hạn; được như vậy thì người dân càng thêm yên tâm, tích cực đầu tư thâm canh, hiệu quả sử dụng đất sẽ tăng thêm; đồng thời cũng tránh được những thủ tục hành chính phiền hà mà người dân sẽ phải thực hiện để được tiếp tục sử dụng đất khi hết thời hạn.
 
GS.TSKH Đặng Hùng Võ cho rằng, việc quy định thời hạn và hạn điền cho đất nông nghiệp làm hạn chế khả năng phát triển của lực lượng sản xuất nông nghiệp, không tạo được động lực mới cho tăng năng suất và sản lượng nông nghiệp.Thành công đầu tiên của sự nghiệp "Đổi Mới” là chính sách giao lại ruộng đất của hợp tác xã cho hộ gia đình để sử dụng ổn định lâu dài (1988 - 1993). Hiệu quả là năng suất và sản lượng lương thực lại tăng lên vùn vụt, không chỉ đưa người nông dân thoát đói mà còn đưa nước ta lên nhóm đầu thế giới về xuất khẩu gạo. Nhưng từ khi là một nước xuất khẩu gạo hàng đầu tới nay, năng suất và sản lượng nông nghiệp không tăng lên được nhiều, chất lượng nông sản ở mức thấp so với các nước khác trong khu vực. Một nguyên nhân dễ thấy là người nông dân chưa thực sự an tâm đầu tư chiều sâu vào sản xuất nông nghiệp vì thời hạn sử dụng đất quá ngắn. Mặt khác, chính sách hạn điền cũng làm cho quy mô sản xuất khó phát triển theo mô hình các trang trại sản xuất lớn.
 
Giám sát - Vai trò của người dân
 
Về quyền hạn của dân trong việc giám sát việc thực hiện các quy định của Luật Đất đai, Dự thảo đã quy định tại Điều 4: "Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức thành viên của Mặt trận và công dân có quyền hạn và trách nhiệm giám sát việc quản lý và sử dụng đất đai, phối hợp với các cơ quan nhà nước trong việc bảo đảm thực hiện nghiêm các quy định của Nhà nước về quản lý và sử dụng đất đai”. Và tại Điều 48: "Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức thành viên của Mặt trận và công dân có quyền hạn và trách nhiệm giám sát việc thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, phối hợp với các cơ quan nhà nước trong việc bảo đảm thực hiện nghiêm các quy định của Nhà nước về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất”. Đó là những quy định đúng, nhưng theo đánh giá của các đại biểu chưa đủ.
 
Liên quan tới vấn đề này, ông Nguyễn Đức Kiên, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội cho rằng, cần công bố công khai, minh bạch hệ thống văn bản quy phạm về đất đai cũng như toàn bộ các quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đai và các bước tiến hành, như thời hạn thực hiện quy hoạch, các biện pháp đền bù, giá đất, v.v... để người dân và các tổ chức xã hội được biết và tham gia giám sát việc thực hiện.
 
Đồng quan điểm ông Tuấn cho rằng, không nên chỉ bó hẹp trong "Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên của Mặt trận”, vì trong thực tế, còn rất nhiều hội, hiệp hội ngành nghề khác không là thành viên Mặt trận (cả nước ta hiện có khoảng 400 hội có phạm vi hoạt động toàn quốc, hơn 6.000 hội có phạm vi hoạt động ở tỉnh, thành phố, quận,  huyện, thị xã và hàng chục vạn hội hoạt động ở xã, phường, thị trấn). Vì vậy, cần ghi ”Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên, các tổ chức xã hội khác” để những tổ chức này tham gia một cách bình đẳng các hoạt động giám sát, phản biện xã hội ở mỗi cấp đối với những vấn đề về đất đai liên quan đến ngành nghề và phạm vi hoạt động của mỗi tổ chức.
 
Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Quốc hội Nguyễn Văn Phúc khẳng định, sự tham gia của các tổ chức dân sự, xã hội cũng như tầng lớp nhân dân trong quá trình xây dựng pháp luật là rất quan trọng.
Theo Đại đoàn kết
Lê Bảo

Luật đất đai (sửa đổi)

Loại dự thảo : Dự thảo luật

Cơ quan trình dự thảo : Chính phủ

Cơ quan chủ trì soạn thảo : Bộ Tài nguyên và Môi trường

Ủy ban thẩm tra : Ủy ban Kinh tế

Trạng thái : Đã thông qua

 

THƯ VIỆN QUỐC HỘI - VĂN PHÒNG QUỐC HỘI
Địa chỉ: 22 Hùng Vương, Ba Đình, Hà Nội     Điện thoại: 080.46019     Fax: 080. 48278  
Email:
thuvienquochoi@qh.gov.vn | thuvienquochoi@gmail.com