Thứ năm, ngày 21/02/2019login

Sửa luật, dân vẫn thiệt

Lâu nay, trong vấn đề quản lý đất đai, thường xuyên xảy ra một thực trạng là giá đất bồi thường được định giá rất thấp, khiến người dân chịu nhiều thiệt thòi. Trong Dự thảo Luật đất đai (sửa đổi) cũng vẫn bộc lộ hạn chế khi nêu vấn đề: Giá đền bù do Nhà nước quyết định, bảo đảm nguyên tắc phù hợp với giá thị trường.

Ảnh: TL
Rẻ mạt giá đất đền bù
Tại hội nghị giao ban giữa Thường trực Thành ủy, HĐND, UBND TP Hà Nội với lãnh đạo các quận, huyện, sở, ban, ngành về công tác giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo liên quan đến quản lý đất đai, giải phóng mặt bằng được tổ chức cuối tuần qua tại TP. Hà Nội, vị Chủ tịch UBND huyện Từ Liêm nêu lên một thực tế đáng quan ngại, đó là ở huyện Từ Liêm, giá đất bồi thường theo khung giá quy định chỉ bằng 1/10 giá đất chuyển nhượng thực tế. Chủ tịch UBND huyện Từ Liêm cũng cho biết, trong số đơn thư khiếu nại, khiếu kiện trên địa bàn huyện Từ Liêm, thì có tới 90% đơn thư thuộc lĩnh vực giải phóng mặt bằng và đất đai. Đây là một thực tế đã và đang gây bức xúc cho xã hội và nó kéo dài nhiều năm nay, không chỉ ở địa bàn Hà Nội. Dư luận mới đây đã vô cùng ngạc nhiên khi nghe thông tin gia đình một người nông dân ở huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam chỉ được đền bù 2,2 triệu đồng tiền mặt cho 5.000 m2 đất bị thu hồi – không bằng giá trị số trứng đàn vịt 5.000 con (nhà người nông dân đó nuôi – PV) sau một đêm đẻ trứng (?). Tương tự, một hộ dân ở thôn Mũi Đá, xã Tân Phước, thị xã Lagi, tỉnh Bình Thuận đã từng phải vác đơn đi kiện vì mảnh đất gia đình này khai hoang từ năm 1973 đến nay, khi bị thu hồi lại chỉ được tính hỗ trợ 14.000 đồng/m2 – chỉ tương đương giá trị chục quả trứng vịt lộn (như lời chủ gia đình nói – PV)…
Và còn rất nhiều, rất nhiều những câu chuyện "cười ra nước mắt” liên quan đến lĩnh vực bồi thường đất đai. Và đối tượng chịu thiệt thòi ở đây chính là người dân mất đất. Và ai cũng có thể nhận ra rằng, sở dĩ để xảy ra những thực trạng nói trên, một phần nguyên nhân là bởi sự tắc trách, vô tâm của chính quyền địa phương, song nguyên nhân chính vẫn là bởi những bất cập của Luật Đất đai hiện hành.
Lại "đánh tráo khái niệm”?
Báo cáo tổng kết thi hành Luật đất đai 2003 của Chính phủ cho thấy giá đất chỉ được xác định bằng 30-60% giá thị trường, điều này cũng có nghĩa, nguyên tắc "sát giá thị trường” mà Luật quy định đã không được thực thi trong thực tế.
Nhiều chuyên gia nhận định rằng, ngay từ quy định giá đất đền bù phải "sát với giá thị trường” đã  mù mờ về khái niệm. Thế nào là sát giá thị trường? Thị trường nào? Thị trường tự do hay thị trường nhà nước quản lý? Thị trường lúc Nhà nước chưa đầu tư cơ sở hạ tầng hay sau khi đã đầu tư? Những câu hỏi như vậy luôn được đưa ra và dường như, ngay cả trong dự thảo sửa đổi Luật Đất đai năm 2003 đang được xây dựng, yếu tố này vẫn chưa được xác định rõ ràng. Người ta lại thấy một sự lặp lại y nguyên của khái niệm "giá thị trường” ở trong Dự thảo. Theo Dự thảo Luật Đất đai đang xây dựng, quy định nguyên tắc định giá đất "do nhà nước quyết định, bảo đảm nguyên tắc phù hợp với giá thị trường” sẽ thay cho nguyên tắc "sát với giá chuyển nhượng quyền sử dụng đất thực tế trên thị trường trong điều kiện bình thường”. Thế nhưng, một chuyên gia trong ngành đánh giá, sự thay thế này trong Dự thảo Luật đất đai (sửa đổi) cũng chỉ là một dạng đánh tráo khái niệm, chuyển từ khái niệm mập mờ này sang khái niệm mập mờ khác. Vị chuyên gia này dẫn chứng: Nếu nói rằng phải phù hợp với giá thị trường, có xác định được, thị trường ở đây là thị trường nào? Thị trường lúc quy hoạch đất, làm dự án, lúc xây dựng giá bồi thường hay lúc trả tiền đền bù? Bởi, trên thực tế, khi xây dựng giá bồi thường thu hồi đất, thị trường chưa hình thành. Khi giao mặt bằng, triển khai dự án, mức giá đất mua bán ở khu vực mới lập mặt bằng mới. Từ khâu định giá đến giải tỏa đã là 2 thị trường khác nhau. Và như vậy, khó có thể hiểu nổi, cái gọi là "giá thị trường” sẽ thuộc về thời điểm nào? Rõ ràng ở đây, vẫn chưa thể xác định cụ thể, minh bạch khái niệm giá thị trường, điều này cũng đồng nghĩa với việc, người dân sẽ tiếp tục chịu những thiệt thòi nếu vẫn để quy định "phù hợp với giá thị trường” ấy. Nói như Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng: "Định giá đất phù hợp với giá thị trường là một nguyên tắc rất mơ hồ. Luật mới phải làm sao đưa ra quy tắc định giá đất rõ ràng, minh bạch, không thể cứ tiếp tục tù mù như lâu nay”.
Nhận định về vấn đề này, tại Hội nghị Bàn tròn lấy ý kiến của các chuyên gia, nhà khoa học liên quan đến các vấn đề kinh tế - xã hội do UBTW MTTQ Việt Nam tổ chức cuối tuần qua, Giáo sư Nguyễn Lang – Thành viên Hội đồng Tư vấn UBTW MTTQ Việt Nam cũng cho rằng: Nếu tiếp tục quy định giá đất đền bù phù hợp với giá thị trường sẽ rất mất công bằng với người dân. Bởi vậy, thay đổi nguyên tắc định giá là điều cần thiết hiện nay, phải làm sao để bảo đảm sau khi đền bù, người mất đất sẽ được một mức tương đương với mức hiện tại. "Việc sửa đổi Luật Đất đai lần này cần phải điều hòa lợi ích giữa 3 bên: nhà nước, người dân, và nhà đầu tư, chứ không thể để người dân tiếp tục chịu thiệt, Nhà nước thì thất thu, chỉ nhà đầu tư được lợi như thời gian qua” -  Giáo sư Nguyễn Lang nhấn mạnh.
Theo Báo Điện tử Đại Đoàn Kết
Minh Phương

Luật đất đai (sửa đổi)

Loại dự thảo : Dự thảo luật

Cơ quan trình dự thảo : Chính phủ

Cơ quan chủ trì soạn thảo : Bộ Tài nguyên và Môi trường

Ủy ban thẩm tra : Ủy ban Kinh tế

Trạng thái : Đã thông qua

 

THƯ VIỆN QUỐC HỘI - VĂN PHÒNG QUỐC HỘI
Địa chỉ: 22 Hùng Vương, Ba Đình, Hà Nội     Điện thoại: 080.46019     Fax: 080. 48278  
Email:
thuvienquochoi@qh.gov.vn | thuvienquochoi@gmail.com