Thứ ba, ngày 22/01/2019login

Lấy phiếu ý kiến vào Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992

Sáng 18-11, Quốc hội nghe ông Phan Trung Lý, Chủ nhiệm Ủy ban pháp luật của Quốc hội, Trưởng ban biên tập Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992 trình bày Báo cáo tiếp thu, giải trình ý kiến đại biểu Quốc hội thảo luận ở tổ và hội trường và chỉnh lý Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992 và dự thảo Nghị quyết về việc thi hành Hiến pháp năm 1992 (sửa đổi năm 2013).
Thay vì thảo luận tại hội trường tại phiên họp sáng nay, các đại biểu Quốc hội sẽ góp ý trực tiếp vào dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992 và ghi phiếu xin ý kiến về một số vấn đề quan trọng còn quan điểm khác nhau.
Trước phiên họp này, ngày 5-11-2013, Quốc hội đã thảo luận tại Hội trường về Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992. Các vị đại biểu Quốc hội tán thành, nhất trí cao với những vấn đề quan trọng, then chốt trong Chương I: Chế độ chính trị như dự thảo Hiến pháp (sửa đổi) như: “Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân” (Khoản 1, Điều 2).  “Nhà nước bảo đảm và phát huy quyền làm chủ của nhân dân; tôn trọng, bảo vệ và bảo đảm quyền con người, quyền công dân; thực hiện mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, mọi người có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, có điều kiện phát triển toàn diện” (Điều 3). “Đảng Cộng sản Việt Nam, đội tiên phong của giai cấp công nhân, đồng thời là đội tiên phong của nhân dân lao động và của dân tộc Việt Nam, đại biểu trung thành lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc, lấy chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội” và “Đảng Cộng sản Việt Nam gắn bó mật thiết với nhân dân, phục vụ nhân dân, chịu sự giám sát của nhân dân, chịu trách nhiệm trước nhân dân về những quyết định của mình” (khoản 1 và 2, Điều 4), v.v...
Ngoài những vấn đề đã được giải trình trong các báo cáo trước, các vị đại biểu Quốc hội cũng đã góp thêm nhiều ý kiến để hoàn thiện một số nội dung cụ thể của Dự thảo. Ủy ban dự thảo sửa đổi Hiến pháp (DTSĐHP) đã kịp thời nghiên cứu, giải trình, tiếp thu một cách nghiêm túc, đầy đủ ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội, ý kiến của nhân dân.
Chỉnh lý, làm rõ nhiều vấn đề mới bổ sung:
Theo đó, tiếp thu ý kiến đề nghị quy định rõ hơn bản chất, nguyên tắc tổ chức và vai trò của các tổ chức chính trị - xã hội, khoản 2 Điều 9 đã được chỉnh lý như sau: “Công đoàn Việt Nam, Hội nông dân Việt Nam, Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh, Hội liên hiệp phụ nữ Việt Nam, Hội cựu chiến binh Việt Nam là các tổ chức chính trị - xã hội được thành lập trên cơ sở tự nguyện, đại diện và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của thành viên, hội viên tổ chức mình; cùng các tổ chức thành viên khác của Mặt trận phối hợp và thống nhất hành động trong Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.”
Giải trình trước  ý kiến đề nghị thay cụm từ “ngôn ngữ mẹ đẻ” bằng cụm từ “ngôn ngữ của dân tộc mình” hoặc “ngôn ngữ của cha, mẹ”, ông Phan Trung Lý cho rằng: “ngôn ngữ mẹ đẻ” hay “tiếng mẹ đẻ” là một thuật ngữ có tính khái quát, được sử dụng với ý nghĩa là ngôn ngữ gốc mà người đó được sinh ra và nuôi dưỡng. Ngôn ngữ này có thể là ngôn ngữ của cha hoặc mẹ của người đó, cũng có thể là ngôn ngữ dân tộc của người đó và được gọi chung là “ngôn ngữ mẹ đẻ”.  
Tiếp thu nhiều ý kiến đề nghị trong Hiến pháp chỉ quy định về nghĩa vụ quân sự mà không nên quy định về nghĩa vụ thay thế nghĩa vụ quân sự, Ủy ban DTSĐHP đề nghị Quốc hội không quy định nghĩa vụ thay thế nghĩa vụ quân sự trong Hiến pháp.
Nhiều ý kiến đề nghị quy định chặt chẽ hơn các trường hợp trưng dụng đất theo hướng: Nhà nước chỉ trưng dụng đất trong trường hợp thật cần thiết để thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh hoặc trong tình trạng chiến tranh, tình trạng khẩn cấp, phòng chống thiên tai. Tiếp thu ý kiến nêu trên, Ủy ban DTSĐHP đề nghị cho chỉnh lý lại khoản 4 Điều 54 về các trường hợp Nhà nước trưng dụng đất như Dự thảo.
Có ý kiến đề nghị kế thừa các quy định tại Điều 41 và Điều 42 của Hiến pháp 1992 về sự nghiệp thể dục, thể thao và phát triển du lịch vì đây là những lĩnh vực quan trọng, ảnh hưởng tới sự phát triển của kinh tế - xã hội của đất nước, sự phát triển toàn diện của con người Việt Nam. Ủy ban DTSĐHP thấy rằng, du lịch là một ngành kinh tế dịch vụ quan trọng, cũng như các ngành kinh tế khác của nước ta (công nghiệp, nông nghiệp, lâm nghiệp,…) đều cần được Nhà nước quan tâm đầu tư, phát triển bền vững. Do đó, Ủy ban DTSĐHP xin tiếp thu, đưa ý này vào nội dung của Điều 51 của Dự thảo; còn chính sách phát triển sự nghiệp thể dục, thể thao đã được thể hiện trong chính sách xây dựng con người Việt Nam có sức khỏe tại khoản 3 Điều 60 của Dự thảo. 
 Về qui định “Nhà nước ưu tiên đầu tư và thu hút các nguồn đầu tư khác cho giáo dục; bảo đảm giáo dục tiểu học là bắt buộc Nhà nước không thu học phí, từng bước phổ cập giáo dục trung học…” (khoản 2 Điều 61), Ủy ban DTSĐHP đề nghị Quốc hội chỉnh lý lại theo hướng thay cụm từ “không phải trả học phí” bằng cụm từ “Nhà nước không thu học phí” để vừa thể hiện được chính sách của Nhà nước ta, vừa phù hợp với chủ trương đẩy mạnh xã hội hóa giáo dục ở nước ta.
Trước ý kiến cho rằng, không chỉ lực lượng thường trực, lực lượng dự bị động viên mà dân quân tự vệ cũng có vai trò nòng cốt trong việc thực hiện nhiệm vụ quốc phòng toàn dân. Ủy ban DTSĐHP tán thành với ý kiến nêu trên và đề nghị Quốc hội cho tiếp thu, chỉnh lý lại nội dung này như đã thể hiện tại Điều 66 của Dự thảo.
Về mối quan hệ giữa Ủy ban thường vụ Quốc hội và Hội đồng dân tộc, Ủy ban của Quốc hội. Tiếp thu ý kiến của các đại biểu, Ủy ban DTSĐHP đề nghị Quốc hội cho thay cụm từ “lãnh đạo công tác” bằng cụm từ “chỉ đạo, điều hòa, phối hợp hoạt động” và chỉnh lý lại nội dung như quy định tại khoản 5 Điều 74 của Dự thảo. Quy định như vậy nhằm bảo đảm vai trò của Hội đồng dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội, phù hợp với nguyên tắc hoạt động tập thể, quyết định theo đa số của Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội.
Về thẩm quyền quyết định việc lực lượng vũ trang tham gia hoạt động góp phần bảo vệ hòa bình ở khu vực và trên thế giới (khoản 2 Điều 89). Ủy ban DTSĐHP tán thành với ý kiến đề nghị chuyển thẩm quyền Quốc hội “quyết định việc Quân đội tham gia làm nhiệm vụ bảo vệ hòa bình bên ngoài lãnh thổ Việt nam” sang Chủ tịch nước hoặc Hội đồng quốc phòng và an ninh, thay từ “Quân đội” bằng cụm từ “lực lượng vũ trang” cho bao quát và viết lại thành: “quyết định việc lực lượng vũ trang tham gia hoạt động góp phần bảo vệ hòa bình ở khu vực và trên thế giới” cho chính xác, phù hợp hơn.
Lấy ý kiến của nhân dân về điều chỉnh địa giới hành chính
Trên cơ sở nghiên cứu ý kiến của một số đại biểu đề nghị bổ sung đơn vị hành chính hải đảo; quy định rõ thẩm quyền thành lập đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt thuộc Quốc hội hay Ủy ban thường vụ Quốc hội, Ủy ban DTSĐHP giải trình như sau:
Việc không bổ sung đơn vị hành chính hải đảo vào Điều 110 là vì khi xác lập đơn vị hành chính ở hải đảo phải căn cứ vào các đặc điểm về diện tích, quy mô dân số và các yếu tố khác liên quan,… mà cơ quan có thẩm quyền xác định hải đảo đó là đơn vị hành chính cấp tỉnh, cấp huyện hay cấp xã. Đối với đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt, Ủy ban DTSĐHP thấy rằng, do đây là loại đơn vị hành chính có tính chất “đặc biệt” với những cơ chế, chính sách đặc thù về kinh tế cũng như về hành chính, có thể không phù hợp với một số quy định của luật. Vì vậy, việc thành lập các đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt này phải do Quốc hội quyết định; còn đơn vị hành chính kinh tế - đặc biệt trực thuộc trung ương hay trực thuộc tỉnh thì sẽ do luật định khi Quốc hội quyết định thành lập.
Tán thành ý kiến đề nghị bổ sung nguyên tắc thành lập mới, chia tách, sáp nhập, điều chỉnh địa giới đơn vị hành chính phải lấy ý kiến của nhân dân địa phương nhằm bảo đảm quyền làm chủ của nhân dân ở địa phương, Ủy ban DTSĐHP đề nghị Quốc hội cho tiếp thu và chỉnh lý lại khoản 2 Điều 110 như sau: “Việc thành lập mới, giải thể, nhập, chia, điều chỉnh địa giới đơn vị hành chính phải lấy ý kiến nhân dân địa phương và do Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốc hội quyết định”.
Ủy ban DTSĐHP cũng tiếp thu ý kiến các đại biểu và đề nghị Quốc hội cho bổ sung vào Điều 112 quy định: “Chính quyền địa phương tổ chức và bảo đảm việc thi hành Hiến pháp, pháp luật tại địa phương; quyết định các vấn đề của địa phương do luật định; chịu sự kiểm tra, giám sát của cơ quan nhà nước cấp trên”.
Tiếp thu ý kiến đề nghị bỏ cụm từ “Uỷ ban nhân dân do Hội đồng nhân dân cấp trên trực tiếp phê chuẩn theo đề nghị của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cùng cấp” để thực hiện thống nhất nguyên tắc: ở mỗi cấp chính quyền địa phương đều có Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân. Dự thảo đã chỉnh lý lại nội dung này như quy định tại Điều 114 của Dự thảo.
Ngoài các vấn đề đã báo cáo, giải trình trên đây, Ủy ban DTSĐHP đã nghiên cứu, rà soát kỹ lưỡng để tiếp thu tối đa ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội và đã chỉnh lý cả về nội dung và kỹ thuật lập hiến, rà soát về ngôn ngữ đối với các quy định trong Dự thảo. 
Ủy ban DTSĐHP đề nghị ngay sau phiên họp này, các vị đại biểu Quốc hội nghiên cứu, sửa trực tiếp vào các điều khoản của Dự thảo sửa đổi Hiến pháp; đồng thời cho ý kiến về một số nội dung của Dự thảo được thể hiện trong Phiếu xin ý kiến gửi các vị đại biểu Quốc hội. Trên cơ sở ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội, Ủy ban DTSĐHP sẽ tiếp tục nghiên cứu, giải trình, tiếp thu, chỉnh lý, hoàn thiện Dự thảo với mong muốn có bản Dự thảo Hiến pháp với chất lượng tốt nhất, phản ánh được ý chí, nguyện vọng của nhân dân, trình Quốc hội xem xét, thông qua.
Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992 sẽ được Quốc hội thông qua vào sáng 28-11.
Theo Báo Điện tử Biên phòng
HL

Nghị quyết sửa đổi, bổ sung Hiến pháp năm 1992

Loại dự thảo : Dự thảo nghị quyết

Cơ quan trình dự thảo : Kiểm toán Nhà nước

Cơ quan chủ trì soạn thảo : Đang cập nhật

Ủy ban thẩm tra : Ủy ban Pháp luật

Trạng thái : Đã thông qua

 

THƯ VIỆN QUỐC HỘI - VĂN PHÒNG QUỐC HỘI
Địa chỉ: 22 Hùng Vương, Ba Đình, Hà Nội     Điện thoại: 080.46019     Fax: 080. 48278  
Email:
thuvienquochoi@qh.gov.vn | thuvienquochoi@gmail.com