Chủ nhật, ngày 24/02/2019login

Kỳ họp thứ năm, Quốc hội khóa XIII: Băn khoăn chất lượng các dự án luật

Dưới sự điều khiển của Phó chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu, sáng qua (5-6-2013) Quốc hội đã thảo luận tại hội trường về Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2014, điều chỉnh Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh khóa XIII và năm 2013.
Chờ dài văn bản hướng dẫn

Đại biểu Nguyễn Thái Học (Phú Yên) bày tỏ sự tán thành với nhận xét của Ủy ban Thường vụ Quốc hội rằng chương trình xây dựng luật, pháp lệnh còn nhiều hạn chế. Theo đại biểu Học, một số cơ quan được giao nhiệm vụ soạn thảo còn chậm triển khai việc thành lập ban soạn thảo, tổ biên tập; một số dự án trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến không bảo đảm tiến độ đã đề ra. Trong khi đó, nội dung một số luật, pháp lệnh còn quy định mang tính chung chung nên sau khi ban hành phải chờ văn bản dưới luật quy định chi tiết thì mới có thể áp dụng vào cuộc sống, song việc ban hành những văn bản hướng dẫn cũng chậm chạp. Điều đáng quan tâm, theo đại biểu Học là tồn tại này đã kéo dài trong nhiều năm, làm cử tri băn khoăn và thiếu tin tưởng vào công tác xây dựng pháp luật của Quốc hội.

Đại biểu Bùi Mạnh Hùng (Bình Phước) đặt vấn đề: Tại sao luật có hiệu lực mà các cơ quan vẫn chờ hướng dẫn thi hành? Tình trạng luật ủy quyền còn nhiều, đặc biệt là tình trạng luật chờ nghị định, chờ thông tư còn phổ biến. Trong số 13 luật mới đã có hiệu lực từ đầu năm đến nay có tới 8 luật chưa có văn bản hướng dẫn thực hiện. Chung bức xúc này, đại biểu Nguyễn Sỹ Cương (Ninh Thuận) phàn nàn hầu hết các luật và pháp lệnh không có văn bản hướng dẫn thi hành. Thậm chí, có luật sau nhiều năm “có hiệu lực” mới có đầy đủ văn bản hướng dẫn thi hành. Từ thực tế này, đại biểu Bùi Mạnh Hùng cho rằng cần xem lại nguyên nhân và giải pháp từ chính Quốc hội. “Trước hết, cần phải hạn chế việc xây dựng các bộ luật đồ sộ. Những vấn đề lớn, phức tạp cần phải chia thành nhiều luật. Ví dụ như Luật đất đai có thể chia thành một số luật như Luật quy hoạch đất đai, Luật thu hồi quyền sử dụng đất, Luật về quản lý đất công... Như vậy, sẽ có điều kiện để quy định cụ thể hơn góp phần hạn chế việc ủy quyền, luật sẽ nhanh chóng đi vào cuộc sống” - đại biểu Hùng góp ý, đồng thời khẳng định, nếu cứ để như hiện nay thì không tránh khỏi tình trạng chờ nghị định, chờ thông tư sẽ còn kéo dài và luật chậm được ban hành. Đại biểu Đỗ Văn Đương, Trần Du Lịch (TPHCM) đề xuất, để luật đi vào cuộc sống thì không nhất thiết phải cầu toàn. Nghĩa là thay vì phải sửa đổi cả luật, bộ luật, có thể chỉ cần sửa một vài điều cần thiết, giải quyết được những vướng mắc trước mắt. Đại biểu Trần Du Lịch gợi ý, không nên luật nào cũng chờ bộ, ngành, Chính phủ soạn thảo. Thay vào đó, có thể giao ngay cho một ủy ban của Quốc hội có chức năng phù hợp với lĩnh vực đó soạn thảo.

Lo ngại tình trạng cục bộ trong khi trình các dự án luật, đại biểu Lê Thanh Vân (Hải Phòng) cho rằng, do ban soạn thảo phần lớn là các cơ quan quản lý nên trong quá trình soạn thảo luật còn thiếu tính khách quan. Để khắc phục điều này, đại biểu Vân yêu cầu tạo điều kiện tối đa cho Hội đồng dân tộc, các ủy ban của Quốc hội và các đại biểu Quốc hội trình sáng kiến dự án luật.
Truy trách nhiệm khi luật chậm đi vào cuộc sống

Đại biểu Nguyễn Sĩ Cương nêu lý do chậm trễ trong xây dựng dự án luật là có sự chậm trễ trong việc trình dự án luật ra Quốc hội. “Có dự án Quốc hội họp mấy ngày rồi mới tổ chức họp để thẩm tra dự luật. Có cuộc họp thẩm tra lại bị hoãn vì thiếu tờ trình dự án luật. Có trường hợp cơ quan thẩm tra cứ phải đeo bám cơ quan soạn thảo để thúc giục” - đại biểu Nguyễn Sĩ Cương phản ánh. Trước tình trạng này, nhiều đại biểu đề nghị cần quy định rõ trách nhiệm của cơ quan trong việc soạn thảo, ban hành luật. Đại biểu Nguyễn Anh Sơn (Nam Định) nhấn mạnh, việc “chậm gửi tài liệu cho đại biểu nghiên cứu, dự án luật chậm được thi hành...” được nhắc đến nhiều như những giai điệu không vui nhưng đến nay vẫn chưa chỉ rõ được trách nhiệm của các cơ quan, cá nhân nào. Vì thế, theo đại biểu Sơn, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cần phải quy định rõ ngày tháng cụ thể hướng dẫn thi hành luật thì mới quy định rõ trách nhiệm được cá nhân, cơ quan trong việc áp dụng luật vào cuộc sống.

Nhiều đại biểu cho rằng, số lượng dự án luật, pháp lệnh được đề nghị đưa vào Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2014 là quá nhiều so với khả năng chuẩn bị, cũng như quỹ thời gian của các cơ quan trình, cơ quan thẩm tra, Ủy ban Thường vụ Quốc hội và khả năng xem xét, thông qua của Quốc hội. Đại biểu Trần Thị Dung (Điện Biên) cho rằng, trong số các dự án điều chỉnh, bổ sung có nhiều dự án được các cơ quan, đại biểu Quốc hội đề nghị trùng nhau. Để bảo đảm tính khả thi của chương trình, tránh bị điều chỉnh quá nhiều và đảm bảo chất lượng của luật, theo đại biểu Dung, quyết định đưa các dự án vào Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2014 cần phải cân nhắc một cách thận trọng, xác định rõ sự cần thiết, phạm vi, đối tượng điều chỉnh và những nội dung cơ bản của dự án, các điều kiện cần thiết bảo đảm việc soạn thảo, cho ý kiến và trình xem xét, thông qua. Đại biểu Danh Út (Kiên Giang), Nguyễn Thái Học lưu ý, chỉ đưa vào Chương trình năm 2014 những dự án được thuyết minh rõ ràng về sự cần thiết ban hành, phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng, các nội dung cơ bản; kiên quyết không đưa vào chương trình những dự án chưa đáp ứng đủ các điều kiện theo quy định của Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Việc đưa các dự án vào Chương trình năm 2014 phải tính đến quỹ thời gian, khả năng thực tế của cơ quan soạn thảo, cơ quan thẩm tra để tránh dồn quá nhiều dự án vào một cơ quan nhằm bảo đảm chất lượng và tiến độ chuẩn bị dự án. Không nên năm nào cũng điều chỉnh luật, pháp lệnh. Vì vậy, kiên quyết không đưa ra Quốc hội những dự án luật không cần thiết.
Theo Báo Điện tử Công an TP Hồ Chí Minh
H.Triều - N.Sơn

Nghị quyết điều chỉnh Chương trình xây dựng Luật, Pháp lệnh năm 2013 và Chương trình xây dựng Luật, Pháp lệnh năm 2014

Loại dự thảo : Dự thảo nghị quyết

Cơ quan trình dự thảo : Chính phủ

Cơ quan chủ trì soạn thảo : Bộ Tư pháp

Ủy ban thẩm tra : Ủy ban Pháp luật

Trạng thái : Đã thông qua

 

THƯ VIỆN QUỐC HỘI - VĂN PHÒNG QUỐC HỘI
Địa chỉ: 22 Hùng Vương, Ba Đình, Hà Nội     Điện thoại: 080.46019     Fax: 080. 48278  
Email:
thuvienquochoi@qh.gov.vn | thuvienquochoi@gmail.com