Thứ ba, ngày 22/01/2019login

Làm rõ chế định chính quyền địa phương

Trong 2 ngày 3 và 4/6, Quốc hội đã thảo luận tại hội trường về Dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992. Các nội dung như: Chế định chính quyền địa phương (CQĐP); các quyền cơ bản của công dân… nhận được nhiều sự quan tâm và ý kiến đóng góp của các ĐBQH.
Khiên cưỡng khi đánh giá HĐND kém hiệu quả
Nhiều ĐB ủng hộ phương án giữ nguyên mô hình CQĐP như Hiến pháp hiện hành. Tuy nhiên, cần thiết phải có những điều chỉnh để Hội đồng nhân dân (HĐND) thực sự có đầy đủ các điều kiện hoạt động có hiệu lực, hiệu quả chứ không phải là hình thức như hiện nay.  
 
Ông Huỳnh Nghĩa - đến từ Đà Nẵng, một trong 10 địa phương đang thí điểm không tổ chức HĐND quận, huyện, phường cho rằng, đến nay việc thí điểm đã trải qua gần 5 năm nhưng chưa tổng kết, qua đó thấy rằng tính phức tạp, nhạy cảm của đề án thí điểm chưa có điểm dừng, nhân dân các nơi làm thí điểm mất đi chỗ dựa tin cậy.
(ĐB Huỳnh Nghĩa (Đà Nẵng) phát biểu ý kiến)
Ông Nghĩa cho rằng, nếu nói cơ quan dân cử cấp huyện mang tính hình thức là chưa thực sự chính xác, mang nặng định kiến. Việc bỏ HĐND cấp huyện làm giảm hẳn tham nhũng là chưa đúng với thực tế. Ông đặt câu hỏi “Vậy từ trước tới nay đã xử lý bao nhiêu trường hợp HĐND tham nhũng? Trong khi đó cái mất lớn nhất thì không được báo cáo như quyền làm chủ ở cơ sở của nhân dân bị ảnh hưởng… Rồi một bộ phận người dân không biết kêu ai khi oan sai sẽ thế nào nếu họ không có một cơ quan đại diện để phản ánh, trong khi HĐND cấp tỉnh thì không đủ cánh tay “nối dài” để tiếp cận đến từng người dân? Từ đó, ông ủng hộ phương án mô hình CQĐP được tổ chức ở tất cả các đơn vị hành chính theo nguyên tắc ở đâu có cơ quan hành chính thì ở đó có cơ quan đại diện giám sát. 
Đa số các ĐB đề nghị cần tổng kết việc thí điểm không tổ chức HĐND cấp huyện để sửa đổi Hiến pháp cho phù hợp với thực tiễn.
Đề cao quyền con người, quyền công dân
 
Các quy  định về quyền con người và quyền, nghĩa vụ cơ bản của công dân cũng được nhiều ĐB quan tâm và đóng góp ý kiến. 
 
Đồng tình cao với việc quyền con người và quyền, nghĩa vụ cơ bản của công dân được quy định trong dự thảo, ĐB Trần Hồng Hà (Vĩnh Phúc) kiến nghị bỏ điều kiện kèm theo là “theo quy định của pháp luật” tại Điều 24 và 26 quy định các quyền cơ bản của công dân như: quyền tự do đi lại và cư trú, quyền ra nước ngoài và từ nước ngoài; quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, tiếp cận thông tin, hội họp, biểu tình...  
 
Liên quan đến quyền con người trong tố tụng, các ĐB cũng đề nghị bỏ cụm từ "được chứng minh theo trình tự luật định" tại khoản 1 Điều 32 để đảm bảo như các suy đoán vô tội, công dân chỉ bị coi là có tội khi đã có bản án kết tội của Tòa án có hiệu lực pháp luật. 
 
ĐB Đặng Công Lý (Bình Định) dẫn ra việc Hiến pháp hiện hành cũng như pháp luật quốc tế đã ghi nhận có những quyền con người là tuyệt đối. Có những quyền bị hạn chế trong những hoàn cảnh nhất định nhưng phải theo quy định của pháp luật mà không được tùy tiện. Do vậy cần sửa khoản 2 Điều 15, việc giới hạn đó phải được thể chế bằng luật trong những trường hợp cần  thiết.
 
ĐB Dương Trung Quốc đề nghị bổ sung quyền phúc quyết Hiến pháp của nhân dân phải được thể chế trong Hiến pháp.
 
Bổ sung quy định TANDTC có thẩm quyển ban hành án lệ
 
Thảo luận chương Tòa án và các quy định liên quan, nhiều đại biểu đã nêu ý kiến, kiến nghị tập trung vào các nội dung như:
 
Đề nghị bổ sung quy định: TANDTC có thẩm quyền ban hành án lệ vào dự thảo Hiến pháp để kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình xét xử; Chánh án TANDTC do Quốc hội bầu trong số các ĐBQH (khoản 7 Điều 75).
 
Các ĐB cũng đề nghị bỏ quy định: QH phê chuẩn việc bổ nhiệm, miễn nhiệm chức danh Thẩm phán TANDTC, vì Thẩm phán TANDTC do Chủ tịch nước bổ nhiệm, nhiệm kỳ Thẩm phán không theo nhiệm kỳ QH, thường xuyên thay đổi, nghỉ hưu hay chuyển công tác, bổ sung thành viên mới, trong khi đó hiện nay Luật Tổ chức TAND cũng đã có quy định về vấn đề  này. Nên để như quy định hiện hành là phù hợp.
 
Cũng cần bỏ quy định lấy phiếu tín nhiệm chức danh Thẩm phán TANDTC, vì hiện nay biên chế Thẩm phán TANDTC rất đông, 120 người được bố trí ở các đơn vị khác nhau của TANDTC. Nếu quy định lấy phiếu tín nhiệm đối với chức danh này theo quy định của pháp luật thì rất khó đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của Thẩm phán, ở từng vị trí khác nhau....
Theo Báo Điện tử Công lý
Mai Thoa

Nghị quyết sửa đổi, bổ sung Hiến pháp năm 1992

Loại dự thảo : Dự thảo nghị quyết

Cơ quan trình dự thảo : Kiểm toán Nhà nước

Cơ quan chủ trì soạn thảo : Đang cập nhật

Ủy ban thẩm tra : Ủy ban Pháp luật

Trạng thái : Đã thông qua

 

THƯ VIỆN QUỐC HỘI - VĂN PHÒNG QUỐC HỘI
Địa chỉ: 22 Hùng Vương, Ba Đình, Hà Nội     Điện thoại: 080.46019     Fax: 080. 48278  
Email:
thuvienquochoi@qh.gov.vn | thuvienquochoi@gmail.com