Thứ ba, ngày 22/01/2019login
  • Báo cáo thẩm tra dự thảo Nghị quyết của Quốc hội ban hành Nội quy kỳ họp Quốc hội (sửa đổi)Góp ý

    Cơ quan ban hành: Ủy ban Pháp luật

    Mô tả: Tài liệu kỳ họp thứ 10 Quốc hội khóa XIII, 10/2015

  • BÁO CÁO
    Thẩm tra dự thảo Nghị quyết của Quốc hội ban hành Nội quy kỳ họp Quốc hội (sửa đổi)
    Kính thưa: các vị đại biểu Quốc hội,
    Thực hiện nhiệm vụ được giao, ngày 01 tháng 10 năm 2015, Uỷ ban pháp luật đã tổ chức phiên họp toàn thể để thẩm tra dự thảo Nghị quyết của Quốc hội ban hành Nội quy kỳ họp Quốc hội (sửa đổi) theo Tờ trình số 935/TTr-UBTVQH13 ngày 31 tháng 8 năm 2015 của Ủy ban thường vụ Quốc hội. Tham dự phiên họp có đồng chí Uông Chu Lưu, Phó Chủ tịch Quốc hội và đại diện một số cơ quan hữu quan. Sau khi nghe đồng chí Nguyễn Hạnh Phúc, Ủy viên Ủy ban thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội thay mặt Ủy ban thường vụ Quốc hội trình bày Tờ trình về dự thảo Nghị quyết, các đại biểu tham dự phiên họp đã thảo luận và nêu nhiều ý kiến. Sau phiên họp, trên cơ sở ý kiến thẩm tra, Ủy ban thường vụ Quốc hội đã chỉ đạo Ban soạn thảo tiếp thu, chỉnh lý lại dự thảo Nghị quyết và có Tờ trình số 956/TTr-UBTVQH ngày 12 tháng 10 năm 2015.
    Ủy ban pháp luật xin kính trình Quốc hội Báo cáo thẩm tra về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội ban hành Nội quy kỳ họp Quốc hội (sửa đổi) như sau:
    I. MỘT SỐ Ý KIẾN CHUNG
    Ủy ban pháp luật tán thành với sự cần thiết, các quan điểm chỉ đạo việc sửa đổi, nhiều nội dung của dự thảo Nội quy kỳ họp Quốc hội (sửa đổi) và cho rằng dự thảo Nghị quyết và Nội quy đã được chuẩn bị công phu, hồ sơ đầy đủ, chất lượng, đáp ứng yêu cầu quy định của Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật để trình Quốc hội xem xét, thông qua tại kỳ họp này.
    Ủy ban pháp luật cho rằng, Nội quy kỳ họp Quốc hội là văn bản quy định các quy trình, thủ tục cho việc tổ chức, tiến hành kỳ họp Quốc hội; tuy nhiên, một số quy trình, thủ tục hoạt động của Quốc hội về lập pháp, giám sát, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước hiện đã được quy định cụ thể trong các đạo luật tương ứng, như Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật, dự thảo Luật hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân, Luật ngân sách nhà nước và một số văn bản khác... Do đó, Ủy ban pháp luật nhất trí với quan điểm được nêu trong Tờ trình của Ủy ban thường vụ Quốc hội là chỉ đưa vào Nội quy kỳ họp Quốc hội các quy định về quy trình, thủ tục chưa được quy định trong các văn bản quy phạm pháp luật; đối với những quy trình, thủ tục đã được quy định trong các văn bản quy phạm pháp luật khác thì chỉ quy định dẫn chiếu mà không quy định lại.
    Về bố cục dự thảo Nội quy kỳ họp Quốc hội (sửa đổi), đa số ý kiến Ủy ban pháp luật tán thành với bố cục của dự thảo Nội quy. Tuy nhiên, có một số ý kiến đề nghị bố cục lại Chương III của dự thảo Nội quy theo hướng chia thành các mục tương ứng với chức năng, nhiệm vụ của Quốc hội. Theo đó, Chương III được chia thành 4 mục, bao gồm quyết định các vấn đề về nhân sự; xem xét, thông qua luật, nghị quyết; giám sát, chất vấn; quyết định các vấn đề khác. Đồng thời, chuyển các quy định dẫn chiếu tại Điều 54 của dự thảo Nội quy thành các điều, khoản độc lập và sắp xếp vào các mục tương ứng, như chuyển khoản 1 Điều 54 về Mục xem xét, thông qua luật, nghị quyết; chuyển Điều 17, khoản 3 Điều 54 về Mục giám sát, chất vấn; xây dựng quy định về quy trình lấy phiếu, bỏ phiếu đối với người giữ chức vụ do Quốc hội, Hội đồng nhân dân bầu hoặc phê chuẩn thành một điều và chuyển lên Mục quyết định các vấn đề về nhân sự...
    II. VỀ MỘT SỐ NỘI DUNG CỤ THỂ
    1. Về chuẩn bị kỳ họp và tổ chức kỳ họp Quốc hội
    1.1. Về họp trù bị và thời điểm khai mạc kỳ họp Quốc hội (Điều 2 và Điều 3)
    Ủy ban pháp luật cơ bản tán thành với việc bổ sung quy định Quốc hội họp trù bị để thông qua chương trình kỳ họp Quốc hội (Điều 2) và quy định rõ thời điểm khai mạc kỳ họp Quốc hội (Điều 3) nhằm tạo sự chủ động trong việc chuẩn bị kỳ họp và thực hiện chương trình kỳ họp Quốc hội. Bên cạnh đó, có ý kiến đề nghị cân nhắc để quy định xử lý được cả trường hợp Quốc hội tổ chức phiên họp bất thường gần với thời gian họp thường lệ của Quốc hội hoặc trường hợp Quốc hội xem xét việc tổ chức thêm một kỳ họp chuyên đề; trong những trường hợp như vậy cần thiết phải có sự điều chỉnh về thời gian tổ chức phiên họp thường lệ. Đồng thời, đề nghị cần nghiên cứu bổ sung quy định về quy trình, thủ tục liên quan đến việc tổ chức kỳ họp bất thường của Quốc hội.
    Có ý kiến đề nghị bổ sung quy định mang tính dự liệu trong trường hợp Chủ tịch Quốc hội vắng mặt tại phiên họp trù bị, phiên khai mạc, phiên bế mạc kỳ họp Quốc hội vì lý do khách quan, bất khả kháng thì phân công một Phó Chủ tịch Quốc hội thay mặt Chủ tịch chủ trì phiên họp trù bị, phiên khai mạc, phiên bế mạc kỳ họp Quốc hội.
    1.2. Về trách nhiệm của đại biểu Quốc hội (Điều 5)
    Ủy ban pháp luật tán thành với quy định về trách nhiệm của đại biểu Quốc hội tham gia đầy đủ các kỳ họp, phiên họp của Quốc hội. Tuy nhiên, đề nghị cân nhắc quy định của dự thảo Nội quy về trường hợp đại biểu Quốc hội không thể dự kỳ họp hoặc vắng mặt trên 3 ngày làm việc tại mỗi kỳ họp Quốc hội thì gửi văn bản và nêu rõ lý do, thời gian vắng mặt đến Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội, đồng thời gửi văn bản đến Tổng thư ký Quốc hội để báo cáo Chủ tịch Quốc hội quyết định. Bên cạnh đó, nhiều ý kiến đề nghị quy định rõ hoạt động của các cơ quan của Quốc hội trong thời gian diễn ra kỳ họp Quốc hội để chuẩn bị các nội dung của kỳ họp Quốc hội, như chỉnh lý, hoàn thiện các dự thảo luật, nghị quyết của Quốc hội là hoạt động chung của Quốc hội. Do đó, không thể coi việc đại biểu Quốc hội vắng mặt tại Hội trường để tham gia các cuộc họp do các cơ quan của Quốc hội chủ trì chỉnh lý, hoàn thiện các dự án, dự thảo văn bản trình Quốc hội là vắng mặt tại phiên họp Quốc hội.
    1.3. Về người được mời tham dự kỳ họp, dự thính tại phiên họp Quốc hội (Điều 8)
    Ủy ban pháp luật nhận thấy, quy định về người được mời tham dự kỳ họp, dự thính tại phiên họp Quốc hội đã được quy định tại Điều 93 của Luật tổ chức Quốc hội. Do đó, trong Nội quy kỳ họp Quốc hội không nên có quy định dẫn đến hạn chế quyền của các đối tượng này [1]. Đồng thời, đề nghị giao Tổng thư ký Quốc hội quy định về việc khách đến thăm quan Nhà Quốc hội, dự các phiên họp của Quốc hội trong thời gian Quốc hội đang họp để bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn kỳ họp Quốc hội.
    2. Về phiên họp tại kỳ họp Quốc hội (Chương II)
    2.1. Về các phiên họp tại kỳ họp Quốc hội
    Điều 94 của Luật tổ chức Quốc hội quy định các hình thức làm việc tại kỳ họp Quốc hội bao gồm cả “phiên họp do Ủy ban thường vụ Quốc hội tổ chức để thảo luận, xem xét về các nội dung thuộc chương trình kỳ họp”. Do đó, Ủy ban pháp luật đề nghị bổ sung quy định về hình thức phiên họp này vào Chương II của dự thảo Nội quy kỳ họp Quốc hội (sửa đổi) cho đầy đủ, bảo đảm thống nhất với quy định của Luật tổ chức Quốc hội và phù hợp với thực tế.
    Có ý kiến đề nghị quy định rõ tỷ lệ đại biểu Quốc hội tham gia các phiên họp để phiên họp có giá trị; bổ sung quy định trường hợp vắng Tổ trưởng, Tổ phó tại phiên họp Tổ đại biểu Quốc hội, vắng Trưởng Đoàn, Phó Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội tại các phiên họp Đoàn đại biểu Quốc hội thì ai sẽ là người chủ trì cuộc họp Tổ, họp Đoàn đại biểu Quốc hội.
    Có ý kiến đề nghị bổ sung quy định các cơ quan của Quốc hội không bố trí họp trùng thời gian các phiên họp quan trọng trong kỳ họp Quốc hội, đồng thời quy định rõ cách thức để thực hiện được quy định đại biểu Quốc hội không phải là thành viên của Hội đồng dân tộc, các Ủy ban có thể đăng ký tham dự phiên họp do Hội đồng dân tộc, các Ủy ban Quốc hội tổ chức tại khoản 1 Điều 21.
    2.2. Về thảo luận tại phiên họp toàn thể (Điều 16)
    Ủy ban pháp luật đề nghị nghiên cứu quy định trong trường hợp thảo luận tại phiên họp toàn thể mà không có nhiều đại biểu Quốc hội đăng ký phát biểu thì Chủ tọa phiên họp có thể cho đại biểu Quốc hội kéo dài thời gian phát biểu; trường hợp nội dung phức tạp thì có thể mời đại biểu Quốc hội có nhiều kinh nghiệm công tác trong lĩnh vực đó phát biểu hoặc mời đại biểu Quốc hội phát biểu lần thứ 3, thứ 4 nếu còn thời gian của phiên họp. Bên cạnh đó, có ý kiến đề nghị quy định biện pháp thích hợp như ngắt hệ thống âm thanh trong trường hợp đại biểu Quốc hội phát biểu quá thời gian quy định mà không nên để chủ tọa nhắc nhở như hiện nay để nâng cao chất lượng phát biểu, tăng cường tính nghiêm túc của kỳ họp.
    Về việc phát biểu kết thúc phiên họp, một số ý kiến đề nghị Nội quy kỳ họp Quốc hội nên quy định thống nhất có tính nguyên tắc về việc Chủ tọa phiên họp phát biểu kết thúc phiên họp.
    2.3. Về biểu quyết tại phiên họp toàn thể (Điều 18)
    Tại khoản 2 Điều 96 của Luật tổ chức Quốc hội quy định 2 hình thức Quốc hội biểu quyết tại phiên họp toàn thể là biểu quyết công khai và bỏ phiếu kín. Ủy ban pháp luật đề nghị cần quy định cụ thể trong Nội quy kỳ họp Quốc hội biểu quyết công khai và bỏ phiếu kín. Làm rõ biểu quyết bằng hệ thống điện tử thuộc hình thức biểu quyết công khai hay bỏ phiếu kín? Việc xác định rõ hình thức biểu quyết sẽ quy định phương thức xác định kết quả biểu quyết trong Nội quy kỳ họp Quốc hội. Cụ thể, nếu là biểu quyết công khai bằng hình thức giơ tay thì Tổng thư ký Quốc hội sẽ tổ chức việc kiểm đếm; nếu là biểu quyết bằng hình thức bỏ phiếu kín thì mới cần thành lập Ban kiểm phiếu...
    Có ý kiến đề nghị bổ sung vào khoản 4 Điều 18 của dự thảo Nội quy các điều kiện để Quốc hội xem xét, quyết định việc biểu quyết lại, như cần quy định rõ bao nhiêu phần trăm đại biểu Quốc hội đề nghị thì Ủy ban thường vụ Quốc hội trình Quốc hội xem xét, quyết định việc biểu quyết lại.
    3. Về quyết định cơ cấu tổ chức và nhân sự (Mục 1 Chương III)
    3.1. Về nghi thức tuyên thệ
    Ủy ban pháp luật nhận thấy, quy định Chủ tịch nước, Chủ tịch Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao tuyên thệ trung thành với Tổ quốc, Nhân dân và Hiến pháp sau khi được bầu là nội dung mới được quy định trong Hiến pháp và đã được cụ thể hóa trong Luật tổ chức Quốc hội. Để bảo đảm thực hiện quy định này thì trong Nội quy kỳ họp Quốc hội cần phải quy định cụ thể nghi thức tuyên thệ, trong đó cần cụ thể các thủ tục thực hiện nghi thức này để việc tuyên thệ được diễn ra kịp thời, trang trọng trước khi người được bầu bắt đầu thực hiện nhiệm vụ mới. Có ý kiến đề nghị nghiên cứu bổ sung quy định riêng về vấn đề này, bao gồm các quy định cụ thể về nghi lễ tuyên thệ, hình thức tuyên thệ, thời điểm tuyên thệ, trình tự các bước trong lễ tuyên thệ, nội dung tuyên thệ, trách nhiệm của người tuyên thệ...
    3.2. Về hồ sơ trình Quốc hội quyết định về nhân sự (Điều 27)
    Tại khoản 2 Điều 27 của dự thảo Nội quy quy định “hồ sơ về người ứng cử do đại biểu Quốc hội giới thiệu thêm hoặc tự ứng cử phải được gửi tới Ủy ban thường vụ Quốc hội chậm nhất là 03 ngày trước phiên họp bầu chức danh đó” .
    Ủy ban pháp luật đề nghị quy định cụ thể hơn về quy trình xử lý hồ sơ. Đối với hồ sơ của người ứng cử do đại biểu Quốc hội giới thiệu thêm hoặc tự ứng cử cũng phải được xử lý, tiến hành các thủ tục như đối với hồ sơ của người được giới thiệu từ trước, như việc xác minh lý lịch, kê khai tài sản...; quy định 03 ngày như trong dự thảo Nội quy là khó có thể bảo đảm đủ thời gian tiến hành các hoạt động này. Đồng thời, bổ sung quy định về thời hạn gửi hồ sơ trình Quốc hội về nhân sự để bảo đảm đại biểu Quốc hội có đủ thời gian nghiên cứu trước khi biểu quyết.
    Ngoài những vấn đề nêu trên, Ủy ban pháp luật đã đóng góp nhiều ý kiến về nội dung và kỹ thuật tại các điều, khoản cụ thể. Nhiều ý kiến trong số đó đã được Ban soạn thảo tiếp thu, chỉnh lý và giải trình.
    *
    *        *
    Kính thưa các vị đại biểu Quốc hội,
    Trên đây là Báo cáo thẩm tra dự thảo Nghị quyết của Quốc hội ban hành Nội quy kỳ họp Quốc hội (sửa đổi), Ủy ban pháp luật xin kính trình Quốc hội xem xét, quyết định.
     
     
    Nơi nhận:
    - Như trên;
    - Lưu HC, PL.                                                                                                                                                                        
    E-pas: 70393
    TM. ỦY BAN PHÁP LUẬT
    CHỦ NHIỆM
    (đã ký)
    Phan Trung Lý

    [1] Khoản 3 Điều 93 Luật tổ chức Quốc hội quy định “Công dân có thể được vào dự thính tại các phiên họp công khai của Quốc hội” mà không chỉ là giới hạn tại “phiên họp toàn thể công khai” như khoản 5 Điều 8 của dự thảo Nội quy kỳ họp Quốc hội.

     
THƯ VIỆN QUỐC HỘI - VĂN PHÒNG QUỐC HỘI
Địa chỉ: 22 Hùng Vương, Ba Đình, Hà Nội     Điện thoại: 080.46019     Fax: 080. 48278  
Email:
thuvienquochoi@qh.gov.vn | thuvienquochoi@gmail.com