Thứ năm, ngày 23/02/2017login
  • Tại kỳ họp thứ 3, Quốc hội đã thảo luận, cho ý kiến về dự án Luật Xuất bản (sửa đổi). Trên cơ sở ý kiến các vị đại biểu Quốc hội, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) đã chỉ đạo cơ quan soạn thảo, cơ quan chủ trì thẩm tra và các cơ quan hữu quan nghiêm túc nghiên cứu, tiếp thu để hoàn chỉnh Dự thảo Luật trình Quốc hội xem xét, thông qua tại kỳ họp thứ 4.
    Uỷ ban thường vụ Quốc hội xin báo cáo giải trình tiếp thu, chỉnh lý Dự thảo Luật Xuất bản (sửa đổi) như sau:
    1. Về quản lý nhà nước về hoạt động xuất bản
    - Có ý kiến đề nghị cần tăng cường phân cấp quản lý  về hoạt động xuất bản giữa trung ương, địa phương và cơ sở; trao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm cho các chủ thể tham gia hoạt động xuất bản.
    Tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, UBTVQH đã chỉ đạo bổ sung các quy định về phân cấp quản lý cho địa phương và cơ sở, cụ thể tại các điều 25, 28, 29, 33, 39, 43 và 46 Dự thảo Luật để rõ hơn nội dung công tác quản lý nhà nước về hoạt động xuất bản.
    2. Về chính sách của Nhà nước đối với hoạt động xuất bản (Điều 7)
    - Có ý kiến đề nghị đổi tên điều thành “Chính sách của Nhà nước đối với hoạt động xuất bản” và quy định cụ thể chính sách phát triển sự nghiệp xuất bản,  các chính sách cần xứng tầm với vị trí, vai trò của hoạt động xuất bản, bảo đảm tính chiến lược và khả thi.
    Tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, Dự thảo đã sửa đổi tên điều, bổ sung chính sách về chiến lược, quy hoạch phát triển mạng lưới các nhà xuất bản, cơ sở in, cơ sở phát hành xuất bản phẩm; hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực, ưu đãi về thuế theo quy định của pháp luật đối với hoạt động xuất bản tại khoản 1 và nêu cụ thể các chính sách đối với từng lĩnh vực.
    Quy định tập trung ưu tiên, hỗ trợ cho lĩnh vực xuất bản. Đối với lĩnh vực in và phát hành xuất bản phẩm đã xã hội hóa nên chỉ ưu tiên cho các cơ sở thực hiện các nhiệm vụ phục vụ đối tượng, địa bàn thuộc diện ưu tiên của Nhà nước và các nhiệm vụ chính trị, an ninh, quốc phòng, thông tin đối ngoại.
    3.  Về thành lập nhà xuất bản ( Điều 11- Điều 16)
    3.1. Đối tượng được thành lập nhà xuất bản và loại hình tổ chức nhà xuất bản (Điều 11)
    - Có nhiều ý kiến đề nghị không nên bó hẹp đối tượng thành lập nhà xuất bản để phát huy các nguồn lực xã hội đầu tư cho sự nghiệp xuất bản và tạo điều kiện cho ngành xuất bản phát triển năng động hơn. Có ý kiến đề nghị cần phải quy định rõ trong Luật về các tổ chức khác được thành lập nhà xuất bản.
    Tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, Dự thảo Luật đã sửa đổi, bổ sung đối tượng thành lập nhà xuất bản một cách cụ thể, bỏ quy định giao cho Chính phủ quy định đối tượng thành lập nhà xuất bản (Điều 11).
    - Có ý kiến cho rằng, quy định về mô hình hoạt động của nhà xuất bản như trong Dự thảo Luật chưa bao quát được hết các loại hình đang tồn tại trong thực tiễn. Đề nghị cần quy định về loại hình tổ chức nhà xuất bản mở hơn, tạo nhiều cơ hội lựa chọn hơn về mô hình cho các nhà xuất bản, tạo điều kiện để các nhà xuất bản năng động hơn trên cơ sở phát huy quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm trong tổ chức sản xuất, kinh doanh.
    Tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, UBTVQH đã sửa đổi quy định về vấn đề này như trong Điều 11 của Dự thảo Luật.
    3.2. Về điều kiện thành lập nhà xuất bản và điều kiện cấp giấy phép hoạt động xuất bản (Điều 12, Điều 13)
    - Có ý kiến đề nghị cần phải quy định chặt chẽ các điều kiện thành lập nhà xuất bản, tránh tình trạng nhiều nhà xuất bản ra đời mà không đủ điều kiện hoạt động dẫn đến chất lượng yếu kém.
    Tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, các điều 12, 13  đã quy định chặt chẽ hơn về điều kiện thành lập nhà xuất bản, điều kiện cấp phép hoạt động xuất bản; phân định rõ việc cơ quan chủ quản ra quyết định thành lập nhà xuất bản khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện, Bộ Thông tin và Truyền thông cấp phép hoạt động xuất bản; bỏ các quy định về thời hạn giấy phép; bổ sung quy định về các trường hợp cấp đổi, bổ sung giấy phép hoạt động xuất bản, thu hồi giấy phép hoạt động xuất bản nhằm đảm bảo nhà xuất bản sau khi được thành lập hoạt động hiệu quả.
    4. Về tổ chức, nhân sự của nhà xuất bản
    - Có ý kiến đề nghị quy định cụ thể tiêu chuẩn, nhiệm vụ và quyền hạn của các chức danh tổng giám đốc (giám đốc), tổng biên tập, biên tập viên của nhà xuất bản. Có ý kiến đề nghị bổ sung quy định cụ thể về  tiêu chuẩn, nhiệm vụ và quyền hạn của chức danh Chủ tịch hội đồng thành viên trong Dự thảo Luật.
    Tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, Dự thảo Luật đã sửa đổi, bổ sung tiêu chuẩn, nhiệm vụ và quyền hạn của tổng giám đốc (giám đốc), tổng biên tập nhà xuất bản cho phù hợp với thực tiễn; bổ sung quy định đối với chức danh Chủ tịch hội đồng thành viên hoặc Chủ tịch công ty đối với nhà xuất bản được thành lập và hoạt động theo loại hình doanh nghiệp kinh doanh có điều kiện (Điều 17).
    - Có ý kiến cho rằng Điều 20 Dự thảo Luật vừa quy định tiêu chuẩn, nhiệm vụ và quyền hạn của biên tập viên nhà xuất bản, vừa quy định điều kiện được cấp chứng chỉ biên tập viên là không hợp lý.
    Tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, Dự thảo Luật đã tách Điều này thành hai điều (Điều 19 và Điều 20), đồng thời sửa đổi, bổ sung các quy định cụ thể về tiêu chuẩn, nhiệm vụ, quyền hạn của biên tập viên và việc cấp chứng chỉ hành nghề biên tập. Theo đó, quy định cụ thể về điều kiện, hồ sơ cấp, thu hồi chứng chỉ hành nghề biên tập một cách minh bạch để quản lý và xây dựng đội ngũ biên tập viên chuyên nghiệp.
    5. Về liên kết xuất bản (Điều 23)
    - Có ý kiến đề nghị Dự thảo Luật cần bổ sung thêm các quy định cụ thể về điều kiện hoạt động, quyền hạn, trách nhiệm, cơ cấu tổ chức nhân sự cũng như quy trình tổ chức và biên tập bản thảo của cơ sở liên kết xuất bản.
    UBTVQH nhận thấy, theo quy định của Luật Xuất bản hiện hành, khâu biên tập chủ yếu vẫn thuộc trách nhiệm của nhà xuất bản. Nhưng trên thực tế, đối tác liên kết lại thực hiện hầu như toàn bộ khâu này, từ tổ chức đến biên tập bản thảo, nhà xuất bản chỉ quyết định xuất bản, mà thường là thiếu sự thẩm định nghiêm túc. Trong khi đó, Luật quy định trách nhiệm của đối tác liên kết chưa cụ thể và khó phân định khi xử lý vi phạm.
    Nhằm mở rộng sự tham gia và tăng cường trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động xuất bản, UBTVQH cho rằng, cùng với việc chấn chỉnh và tiếp tục phát triển các hình thức liên kết xuất bản như hiện nay cần công nhận để quản lý chặt chẽ hơn một hình thức liên kết xuất bản mới (mà trên thực tế đã hình thành một cách tự phát), trong đó đối tác liên kết được thực hiện một số công đoạn ban đầu của khâu biên tập (biên tập sơ bộ) bản thảo và do đó phải cùng với nhà xuất bản chịu trách nhiệm trước pháp luật và xã hội về nội dung cũng như chất lượng xuất bản phẩm, còn nhà xuất bản đảm nhận trách nhiệm biên tập hoàn chỉnh, thẩm định nội dung văn hoá, tư tưởng và quyết định xuất bản xuất bản phẩm. Theo tinh thần đó, cơ sở liên kết xuất bản phải có đủ năng lực chuyên môn, nghiệp vụ và chịu trách nhiệm pháp lý về hoạt động liên kết của mình.
    Vì vậy, Dự thảo Luật lần này đã bổ sung quy định về điều kiện, đối tượng, hình thức thực hiện liên kết, trách nhiệm của tổng giám đốc (giám đốc), tổng biên tập nhà xuất bản, trách nhiệm của đối tác liên kết trong liên kết xuất bản; quy định đối tác liên kết có thể được thực hiện khâu biên tập sơ bộ bản thảo khi đủ các điều kiện và năng lực biên tập; trong trường hợp này nhà xuất bản chịu trách nhiệm biên tập hoàn chỉnh bản thảo, thẩm định nội dung văn hoá, tư tưởng và quyết định xuất bản. Đồng thời, quy định đối với những xuất bản phẩm có nội dung về lý luận chính trị, lịch sử, tôn giáo, chủ quyền quốc gia, hồi ký thì nhà xuất bản không được liên kết mà phải trực tiếp thực hiện toàn bộ khâu biên tập bản thảo để bảo đảm về nội dung chính trị, tư tưởng.
    6. Về xuất bản điện tử
    - Có ý kiến đề nghị cần có một chương riêng để điều chỉnh hoạt động xuất bản điện tử, cần hết sức quan tâm đến công tác quản lý lĩnh vực này.
    UBTVQH cho rằng, các ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội rất xác đáng vì:  xuất bản điện tử đã xuất hiện và đang phát triển mạnh mẽ trên thế giới cũng như ở nước ta. Đây là một hình thái mới của hoạt động xuất bản, còn có nhiều thay đổi, khó dự báo trước. Trong xuất bản điện tử, xuất bản phẩm không cần phải in (nhân bản) mà có thể phát hành ngay trên mạng Internet hoặc việc in (nhân bản) diễn ra sau khâu phát hành. Vì kinh nghiệm của ta về vấn đề này còn hạn chế nên Luật Xuất bản (sửa đổi) mới quy định những nội dung có tính nguyên tắc, quy định về phương thức xuất bản điện tử và dẫn chiếu các quy định của pháp luật có liên quan, đồng thời giao Chính phủ quy định chi tiết để bảo đảm tính linh hoạt trong việc quản lý hoạt động xuất bản điện tử trong bối cảnh công nghệ thông tin và truyền thông phát triển rất nhanh.
    Tiếp thu ý kiến các vị đai biểu Quốc hội, Dự thảo Luật lần này, ngoài một số quy định chung tại Chương 1 đã xây dựng một chương riêng về xuất bản và phát hành xuất bản phẩm điện tử (Chương V: Từ Điều 48 đến Điều 56), cụ thể gồm các nội dung sau: điều kiện hoạt động xuất bản và phát hành xuất bản phẩm điện tử; cách thức thực hiện xuất bản và phát hành xuất bản phẩm điện tử; kỹ thuật, công nghệ để xuất bản và phát hành xuất bản phẩm điện tử; nộp lưu chiểu và nộp cho Thư viện Quốc gia Việt Nam xuất bản phẩm điện tử; quảng cáo trên xuất bản phẩm điện tử; trách nhiệm của tổ chức, cá nhân xuất bản, phát hành xuất bản phẩm điện tử; nhập khẩu xuất bản phẩm điện tử; xử lý vi phạm; hướng dẫn thi hành về xuất bản và phát hành xuất bản phẩm điện tử.
    Các nội dung trên về cơ bản đã bao quát các đối tượng, hình thức, điều kiện, trách nhiệm và quyền hạn tham gia thực hiện xuất bản và phát hành xuất bản phẩm điện tử; điều chỉnh các hoạt động phát sinh trong thực tiễn, có tính dự báo, tính khả thi cao hơn để điều chỉnh hoạt động xuất bản và phát hành xuất bản phẩm điện tử.
    7. Về in xuất bản phẩm (Điều 32 – Điều 37)
    - Có ý kiến đề nghị Luật chỉ nên điều chỉnh các cơ sở in xuất bản phẩm mà  không quy định việc quản lý đối với cơ sở in khác vì không phù hợp với phạm vi điều chỉnh của Luật.
    Tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, UBTVQH đã bỏ quy định về quản lý cơ sở in khác, bỏ quy định về điều kiện thành lập cơ sở in cho phù hợp với phạm vi điều chỉnh của Luật này.
    - Có ý kiến đề nghị cần phân cấp cho cơ quan quản lý nhà nước ở địa phương cấp giấy phép hoạt động in xuất bản phẩm như Luật hiện hành. Có ý kiến đề nghị cần quy định cụ thể về điều kiện, trình tự, thẩm quyền cấp giấy phép hoạt động in xuất bản phẩm; không nên quy định giấy phép hoạt động in có thời hạn 5 năm.
    Tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, Dự thảo Luật đã bổ sung quy định về phân cấp thẩm quyền cấp phép hoạt động in xuất bản phẩm; bổ sung quy định về trình tự, thủ tục cấp đổi, thu hồi giấy phép hoạt động in xuất bản phẩm; bỏ quy định về thời hạn của giấy phép hoạt động in xuất bản phẩm để phù hợp với thực tiễn và công tác quản lý.
    8. Về phát hành xuất bản phẩm (Điều 38 – Điều 47)
    - Có ý kiến đề nghị cơ sở phát hành, hộ kinh doanh phát hành xuất bản phẩm không cần được cấp phép nhưng phải đăng ký hoạt động phát hành xuất bản phẩm với cơ quan quản lý nhà nước. Có ý kiến đề nghị giữ như Luật hiện hành, cơ sở phát hành, hộ kinh doanh phát hành xuất bản phẩm không cần đăng ký và cấp phép hoạt động phát hành xuất bản phẩm.
    UBTVQH cho rằng, để quản lý hoạt động phát hành xuất bản phẩm các cơ sở phát hành phải đăng ký hoạt động với cơ quan quản lý nhà nước. Việc cấp giấy phép chỉ nên đặt ra đối với một số loại hoạt động cụ thể như: nhập khẩu xuất bản phẩm để kinh doanh, triển lãm, hội chợ xuất bản phẩm... Vì vậy, Dự thảo Luật đã bỏ quy định về các điều kiện được cấp phép và thủ tục cấp phép hoạt động phát hành xuất bản phẩm; bổ sung quy định cơ sở phát hành đăng ký hoạt động với cơ quan quản lý nhà nước.
    Ngoài những nội dung tiếp thu, giải trình như trên, UBTVQH cũng đã chỉ đạo các cơ quan hữu quan nghiên cứu ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội để chỉnh lý, hoàn thiện về nội dung các điều khoản và kỹ thuật lập pháp của Dự thảo Luật.
    Trên đây là Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật Xuất bản (sửa đổi). Ủy ban thường vụ Quốc hội kính trình Quốc hội xem xét, quyết định./.
     

THƯ VIỆN QUỐC HỘI - VĂN PHÒNG QUỐC HỘI
Địa chỉ: 22 Hùng Vương, Ba Đình, Hà Nội     Điện thoại: 080.46019     Fax: 080. 48278  
Email:
thuvienquochoi@qh.gov.vn | thuvienquochoi@gmail.com